header photo

Blog posts : "مقاله"

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش هفدهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش هفدهم

در حالیکه پروژه وحدت حزب توده ایران با فرقه دمکرات آذربایجان بعد از برگزاری پلنوم وسیع هفتم از سوی هر دو سازمان به پیش می رفت و تلاش می شد که اختلافات موجود برطرف شود ولی عوامل و افراد مخالف این وحدت همچنان مشغول فعالیت و تفرقه انگیزی بودند، در هر فرصتی به گفتار خود پیرامون چگونگی تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان و اهداف آن می پرداختند که گاهی سخنان یکدیگر را به دفعات تکرار می کردند غلام یحیی دانشیان به جلسات حوزه های مسکو که بیشتر در مدرسه حزبی برگزار می شد اشاره می کند و می نویسد: عده ای از توده ای ها حرف زدن علیه فرقه دمکرات آذربایجان و علیه وحدت دو حزب و همچنین علیه نگه داشتن اسم فرقه را برای خود به نوعی عادت روزانه تبدیل کرده بودند و با این غرض ورزیها شب و روز خود را مشغول می کردند (خاطرات غلام یحیی دانشیان،ص 189 ).

مخالفت با فرقه دمکرات آذربایجان در نزد برخی از نفرات حزب ت…

Read more

حضور زنان در انقلاب مشروطه

حضور زنان در انقلاب مشروطه

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

تمرکز این نوشته، نقش زنان در انقلاب مشروطه و پیامدهای آن است. ولی پیش از آن، مروری بر پیش‌زمینه‌های این انقلاب ضروری است.

ایران در آستانه انقلاب مشروطه، کشوری فئودالی و نیمه مستعمره بود. در زمان یورش استعمارگران مقتدر اروپایی برای تصاحب منابع مواد خام سرزمین‌های شرق و گسترش بازار محصولات خود در جهان، ایران کشوری بود با دولت‌هایی ضعیف و پادشاهانی خودکامه،که از یک سو مجبور به واگذاری امتیازات اقتصادی و سیاسی به قدرت‌های استعماری بودند و از سوی دیگر بقای خود را در حفظ مناسبات یک‌طرفه استعماری می‌دیدند. اعطای این امتیازهای فضاحت‌بار یکی پس از دیگری، در عرصه‌های حقوقی، اقتصادی و سیاسی، در عمل حق تعیین سرنوشت ملت ایران را نشانه گرفته بود.

تحمیل قراردادهای ایران بر باد ده و فشارهای فزاینده دولت‌های امپریالیستی، مانع ایجاد و رشد صنایع ایران می‌گردید. هجوم کالاهای اروپایی به بازارهای ایران، و ناتوانی تولیدات داخلی در رقابت با آنها، در نبود حمایت دولتی از سر…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش شانزدهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش شانزدهم

سال ها پیش از برگزاری پلنوم وسیع هفتم حزب توده ایران در مسکو، نامه های زیادی از سوی کمیته مرکزی حزب توده ایران به مرکزیت حزب کمونیست اتحاد شوروی نوشته شده و در آن نامه ها به ضرورت وحدت حزب و فرقه تاکید شده بود و حتی گفته شده بود که فعالیت حزب توده ایران در آذربایجان با وجود و فعالیت های زیزمینی فرقه دمکرات آذربایجان دچار مشکل می شود. به نظر می رسد که حزب ارزیابی درستی از آذربایجان نداشت و به رابطه عاطفی و دلبستگی مردم آذربایجان به فرقه و عملکرد حکومت ملی در یک سال توجه کافی نمی کرد. حکومت ملی و تشکیل دولت در آذربایجان ستم دیده، نقطه عطفی در تاریخ آذربایجان محسوب می شد، آن را نباید به اشتباه فعالیت زیر زمینی فرقه تصور کرد و یا تا این حد پائین آورد، از آن گذشته باید یادآور شد که در این مدت ( حکومت یک ساله ) مردم آذربایجان براستی طعم لذت بخش آزادی، هویت ملی و توسعه اقتصادی را بدست خود چشیده و آن را احساس کرده بودند. این روند خود گاهی و خود باوری نفرات فرقه، مایه نگرانی مرکز گراها بود که گاهی عدم موفقیت حزب در منطقه آذربایجان را بویژه بعد از تشکیل فرقه در آن می دیدند که با فراگیری حزب در تعارض بود،  از آن رو که رهبری حزب از همان روز های تشکیل و سازماندهی خود خواهان گسترش نفوذ حزب در گستره ایران بود، در این راستا در اولین فرصت به فکر اتحاد و یا وحدت سازمانی و پایان دادن به اینگونه فعالیت های فرقه در منطقه در دوران مهاجرت افتاد، این در حالی بود که فرقه در همه این مدت ( دوران مهاجرت ) تنها فعالیت رادیویی و مطبوعاتی اندکی در باکو داشت…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش پانزدهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش پانزدهم

با کودتای 28 مرداد 1332  دوران جدیدی در سیاست، اقتصاد و روابط خارجی ایران با دنیای غرب بویزه ایالات متحده آمریکا آغاز شد، فعالیت های پنهان و مداخلات های سیاسی و اقتصادی ایالات متحده در ایران آشکار تر و نمایان تر شد. فضل اله زاهدی از همان روز تخست کودتا دولت نظامی خود را تشکیل داد، زاهدی هیچگونه آگاهی و آشنایی با سیاست و اقتصاد نداشت و بیشتر عمر خود را به خوش گذرانی مشغول بود، تنها خواست و آرزویش مبارزه بی امان با نیرو های مترقی بویژه حزب توده ایران و جنبش های ملی در آذربایجان و کردستان بود، در این راستا دولت خود را با مقامات نظامی و امنیتی تشکیل داد، تیمسار « علوی مقدم » را به ریاست شهربانی، « تیمور بختیار » را به فرماندهی لشگر 2 زرهی و تیمسار « باتمانقلیج » را به ریاست ستاد ارتش برگزید تا به آرزوهای خود در راستای سرکوب نیرو های مترقی سرعت ببخشد. در این میان برای دلجویی از ارتجاع راه مماشات را با آیت اله « کاشانی » در پیش گرفت و حتی علوی مقدم با پیشنهاد های مالی به دیدار نواب صفوی از بنیانگذاران فدائیان اسلام رفت.…

Read more

نمایش انتخابات رو به پایان است

نمایش انتخابات رو به پایان است

شورای نگهبان با 12 عضو ( 6 فقیه منتخب رهبری و 6 حقوق دان که از سوی قوه قضائیه گزینش و به مجلس معرفی می شوند که رئیس این قوه هم از سوی رهبری انتخاب می شود ) یکی از دستآورد های رژیم ارتجاع با جایگاه ویژه و ممتاز آخوند ها در آن است که بر همه ی به اصطلاح نمایش انتخابات نظارت دارد این بار هم با تمدید مهلت 5 روزه  بررسی شرایط داوطلبان ادامه داد و در نهایت فهرست 7 نفره خود را به وزارت کشور فرستاد که البته خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران پیشتر آن را منتشر کرده بود. این هفت نفر هر چند شخصیت حقیقی اند و در ظاهر متفاوت اند ولی همگی در چهره ابراهیم رئیسی نمایانند، یعنی بازیگرانی هستند که هیچگونه نقشی در این نمایش به کارگردانی اتاق فکر رژیم درمانده ندارند و یا نقشی به آنها داده نشده و همزمان تماشاگران هم به بود و نبود آنها اهمیت چندانی نمی دهند، در این نمایش نقش اول به بازیگری داده شده که بگفته « منتظری » طراح ولایت در رژیم کنونی جزو جنایتکاران تاریخ باقی خواهد ماند، ولی شخص دیگری در بین این گروه 7 نفره است بنام « همتی » که ریاست بانک مرکزی را بعهده دارد و دستآوردش نابودی ارزش پول ملی و برباد دادن منابع اقتصادی است که بقول خودش ماشین چاپ اسکناس بدون پشتوانه برای رژیم بوده است. در تیجه از عناصر مهم در ویرانی اقتصاد و تولید ملی محسوب می شود، این ویرانگر اقتصاد و تولید در اولین فرصت می گوید: من صدای معترضان به وضع موجودم، حال با چه رویی ظاهر می شود حیرت آور و شگفت انگیز است که خود در آن نقش بارزی دارد. هرچند از ویژگی های این رژیم جهل و جنایت است که افراد عاشق صندلی و مقام را که هیچگونه اراده ای جز اطاعت نداشته باشند در دایر…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش چهاردهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش چهاردهم

در روز پایانی پلنوم وسیع چهارم که وحدت فرقه دمکرات آذربایجان و حزب توده ایران بصورت اشاره از سوی برخی از اعضای کمیته مرکزی حزب مطرح شد با واکنش تند برخی از کادرهای حزبی بویژه کادر افسری حزب روبرو شد، آنان با پایان پلنوم که در بخش توصیه های آن برای برون رفت از بحران و راه کار هایی برای آینده گفته شده بود که هیئت اجرائیه مسئولیت دارد تا هر چهار ماه یک پلنوم برگزار کند تا عملکرد هیئت اجرایی را مورد بررسی قرار دهد به جای بررسی مشکلات حزب به انتقاد از فرقه دمکرات آذربایجان و عملکرد آن از هنگام تشکیل تا آن روز پرداختند و اتهام های جدیدی مطرح کردند تا اعضای کمیته مرکزی حزب را زیر فشار قرار دهند، هرچند افشاگری و انتقاد آنان از فرقه تازگی نداشت، گفتار، کردار و پیشداوری های پیشین خود را که همان اتهام زنی های بی پایه و اساس بود، باز سازی، تکرار و یا بازخوانی کردند، در نتیجه  فشار روز افزون کادر افسری و مخالفین فرقه باعث می شد که نامه نگاری و اظهار گلایه از تشکیل و عملکرد فرقه به مقامات و حزب کمونیست اتحاد شوروی افزایش یابد، در این میان کنگره بیستم حزب کمونیست شوروی و انتقاد « خروشچوف » از دوران استالین و باقروف به آن سرعت و شتاب می بخشید، رضا عنایت با تعداد دیگری از افسران حزبی در نامه ای به مرکزیت حزب در تاریخ 16 نوامبر 1956 نوشتند... تشکیلات موجود در آذربایجان شوروی که بنام فرقه دمکرات آذربایجان فعالیت می کند تمثیل کننده خواستهای زحمتکشان آذربایجان نبوده و برای اجرای مقاصد دیگر تشکیل شده است، از این به بعد از هر گونه مذاکره با رهبران فر…

Read more

تاثیر ادبیات فارسی زبان بر ادبیا‌ت ترکمن

گردآوری وتلخیص : رحیم کاکایی

تاثیر ادبیات فارسی زبان بر ادبیا‌ت ترکمن

این جستار قطره ای است از دریا

تاثیر ادبیات خارجی برادبیات ملی، صرفا محدود به حوزه ادبیات معاصر نیست. میراث ادبی نویسندگان گذشته نیزکه به گنجینه و دارایی تمامی تمدن جهانی و نیز به تجربه هنری و زیبایی شناسی آنان تبدیل شده، همچنان بر عناصر یا جوانب هماهنگ و هم آوای دوران کنونی تاثیر می‌گذارند. روابط و تاثیرگذاری متقابل ادبی بین المللی، مقوله‌هائی تاریخی هستند و شرایط مختلف تاریخی، کارایی و اثربخشی گوناگونی برآنها دارند  که در روند و سیرتعالی خود اشکال مختلفی نیز بخود می گیرند. اینکه ادبیات خارجی با تصاویرهنری و ادبی خود برادبیات ملی تاثیر می‌گذارد، یک واقعیت عینی است، اما این واقعیت را هم نباید از نظر دور داشت که ادبیات ملی آنرا با رنگ و بوهای جهان واقعیات ملی در هم می‌آمیزد و خودی می‌کند و برای طبیعت و زندگی مردمان خود بکار می‌برد. یعنی آن تاثیرات را تابع واقعیات موجود در مرحله تاریخی معین در کشور خودی کرده و با تجربه خویش  در ادبیات ملی در هم می‌آمیزد. و چنین است که تاثیر ادبیات خارجی با ویژگی‌های نظم و نثر ادبیات داخلی و جهان‌نگری‌های ملی نویسندگان درهم…

Read more

به یاد قهرمان ملی، شهید فریدون ابراهیمی

به یاد قهرمان ملی، شهید فریدون ابراهیمی

«ما در تمام زندگی خود را با پاکی و ظرافت گذرانده ایم، چرا باید زیر چوبه دار با حالتی پریشان ظاهر شویم؟»

74 سال پیش. 4 صبح روز اول خرداد. خیابان ستارخان تبریز. ماتم از در و دیوار شهر می بارد. بهار خونین ماه آخر خود را پشت سر می گذارد. آن را که عادل بود و عدل می خواست کت بسته به مقابل باغ گلستان آورده اند. چراغ خانه ها خاموش است، سایه های مه گرفته گاه پشت پرده هائی که میان محرم و نامحرم دیوار کشیده اند تکان می خورند. شاید در آن پشت زنانی می گریستند، شاید مردانی با دندان روی هم می فشردند تا از اعدام عدالت  فریاد در سینه شان منفجر نشود. بچه ها حتما خواب بودند. همان ها که حالا از سالمندان اند و گذشته خویش را از بابک خرم دین تا دین فروشی در جمهوری اسلامی جستجو می کنند. آن که در آن صبح خردادی به دار کشیده شد، فریدون ابراهیمی بود. دادستان عدالتخانه جمهوری خودمختار آذربایجان. نماینده محبوب مردم در مجلس ملی آذربایجان بود که به دار کشیده می شد. آنکه فرمان این اعدام را داده بود، هرگز تصور نمی کرد سرانجام نکبت و اختناقی که به چوبه دار برپا کرده بود، چنان رقم بخورد که در بهمن 57 خورد. آن ها که مجری این جنایت بودند نیز هرگز تصور نمی کردند اگر به مرگ طبیعی نمیرند و زنده بمانند سرنوشتشان بربام مدرسه "رفاه" پشت مسجد سپهسالار رقم خواهد خورد. این حکم تاریخ، تاریخ جمهوری اسلامی و رژیم پهلوی نمی شناسد. حکم ابدی خود را صادر می کند: این کشته! که را کشتی؟ تا کشته شوی خوار!…

Read more

خسرو روزبه،عدالت خواهی که جاودانه شد!

خسرو روزبه،عدالت خواهی که جاودانه شد!

جنبش دموکراتیک خلق های کردستان و آذربایجان، نهضتی میهنی و مترقی و موجب قوام و دوام بقای آزادی و استقلال ملی.
«از دفاعیات خسرو روزبه در دادگاه نظامی شاه»

در سپیده دم ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ قلب پرشور و سرشار از عشق رفیق خسرو روزبه قهرمان ملی ایران آماج گلوله های دژخیمان، رژیم بر آمده از کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد قرار گرفت و از تپش باز ایستاد و بدین سان نام این رزم آور دلیر زحمتکشان ایران به تاریخ پر حماسه و غرور آفرین پیکار خلق های ایران بر ضد ستم و بیدادگری پیوست!
خسرو روزبه عضو کمیته مرکزی حزب توده ایران، شخصیتی پر جاذبه، با تاثیری ژرف و ماندگار در تاریخ نبرد رهایی بخش مردم میهن ماست. علاوه بر آنکه یک نسل کامل انقلابیون و مبارزان آزادی راه و روش او را پیشه خود ساختند امروز نیز هزاران رزمنده ای که پای به میدان دشوار مبارزه برای عدالت و انسانیت می گذارند. او را آموزگار و راهبر و نمونه اصیل عالی مبارزه آرمانگرا می دانند و این تصادفی نیست. زندگی و پیکار خسرو رزوبه و ابعاد گوناگون فعالیت پر ثمر سیاسی – علمی و اجتماعی او بهترین سر مشق برای هر انسان شرافتمندیست که زندگی خود را وقف سعادت جامعه و بهروزی انسانهای زحمتکش می سازد. دفاع قهرمانان…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش دوازدهم.

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش دوازدهم.

با اعزام اولین گروه از رهبران فرقه دمکرات آذربایجان در مهاجرت به مسکو برای ادامه تحصیل (سیاسی) که در سال های بعد با اعزام گروه های دیگر ادامه یافت، تغییراتی در رهبری فرقه پیش آمد و « چشم آذر»، « میررحیم ولایی » و « رحیم قاضی » جایگزین رهبران پیشین شدند و در اولین فرصت برای برون رفت از سایه رهبری سابق به تشکیل نخستین کنفرانس فرقه دمکرات آذربایجان در باکو اقدام کردند. پروسه انتخاب نماینده برای شرکت در کنفرانس از پائین به بالا بود به این ترتیب که حوزه ها خود نمایندگان خود را انتخاب می کردند و با اعتبارنامه به کنفرانس می فرستادند، نخستین کنفرانس فرقه در سال 1954 گشایش یافت و رهبری فرقه ( چشم آذر ) فعالیت های فرقه و رخداد های درون تشکیلاتی را به کنفرانس ارائه کرد و در پایان قطعنامه کنفرانس به تصویب شرکت کنندگان رسید و با انتخابات آزاد، چشم آذر بعنوان صدر، رحیم قاضی معاون صدر، ولایی، آگاهی و آذراوغلو برای هیئت اجرایی گزینش شدند، این گروه به مسائل معیشتی، بهداشتی بویژه تحصیل جوانان در دانشگاه ها، آموزشگاه های فنی و حرفه ای توجه ویژه داشتند و به تولید کنندگان در حوزه کشاورزی ( کالخوز ها، ساوخوز ها ) اهمیت می دادند تا آنان از موقعیت بهتری بهره مند شوند و تولیدات خود را با تلاش بیشتر افزایش دهند، ولی تنش در بین نفرات مطرح فرقه همچنان ادامه داشت و گاهی با کدورت و گلایه همراه بود، زیرا برخی دلتنگ و نگران خانواده خود در جنوب بودند و گاهی مدت ها طول می کشید که نامه ای دریافت کنند، در این میان افرادی هم بودند که به فکر انشعاب از همان روز های…

Read more

به یاد صفر قهرمانی، اسطوره مقاومت خلق آذربایجان

ما زنده به آنیم که آرام نگیریم

موجیم که آسودگی ما عدم ماست

به یاد صفر قهرمانی، اسطوره مقاومت  خلق آذربایجان

١٤ اردیبهشت مصادف است با صدمین سال تولد صفرخان

صفرقهرمانيان (صفرخان) مظهر مقاومت مردم آذربایجان عليه ستم وبيداد، فاتح بیدادگاه های رژیم پهلوی، انسانی شریف و بی آلایش، مردی که از میان مردم برخاست ظلم و جور حاکمیت و فئودال ها را با گوشت و پوست و استخوان خود لمس کرد. یک تنه بر علیه ظلم قیام کرد ودر مسیر راه خود به دریای خروشان مبارزات مردم پیوست. به مین جرم مورد کینه و نفرت رژیم استبدادی شاه قرار گرفت. پس از مدتی تعقیب و گریز در 18 اسفند 1327 در شهر ارومیه دستگیر  و زندانی شد. در آستانه انقلاب شکوهمند بهمن 1357 پس از سی سال زندان روی دوش مردم از زندان آزاد شد. او که به خاطر مقاومت و ایستادگی بر سر آرمانهای خود از طرف زندانیان سیاسی" صفرخان "نامیده می شد. و از طرف مردم ایران و آزادیخواهان جهان مورد احترام خاصی برخوردار بود، هیچگاه به خود و مبارزاتش نبالید و به خبرنگارانی که از او پرسیده بودند چه حسی دارد که پس از سی سال زندان آزاد شده است، میگوید: "... براي من درك كلام زيبای آزادی هنوز امكان پذير نيست. بعد از٣٠ سال، اين آزادی غير مترقبه است. من مديون مردم هستم... من اين آزادی را كه به كوشش مردم به دست آمده، گرامي ميدارم". "... ازمن ميپرسيد چه آرزويی دارم؟ من به صراحت ميگويم خواست من آزادی تمام احزاب است و آزادی تمام زندانيان سياسي". …

Read more

پروین اعتصامی شاعره ای که زبان گویای مردمش بود

پروین اعتصامی شاعره ای که زبان گویای مردمش بود

پرون اعتصامی، از جمله شاعران بی بدیلی است که به مسایل سیاسی و اجتماعی زمانه خود توجه کرده و در اشعار خود نفرت از زمامداری، استبداد و بی عدالتی را نمایان و در مقابل محبت و عشق را به مردم شریف و زحمتکش زمانه اش؛ گوشزد می کرد.

پروین اعتصامی با نام اصلی رخشنده در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ هجری شمسی در تبریز زاده شد. او فرزند یوسف اعتصامی، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی و اختر اعتصامی، از شاعران دوره قاجاریه بود. او در سال ۱۲۹۱ هنگامی که ۶ سال داشت به همراه خانواده‌اش از تبریز به تهران مهاجرت کرد؛ به همین خاطر پروین از کودکی با مشروطه‌خواهان و چهره‌های فرهنگی آشنا شد و ادبیات را در کنار پدر و از استادانی چون دهخدا و ملک الشعرای بهار آموخت.

در دوران کودکی، زبان‌های فارسی و عربی و انگلیسی را زیر نظر پدرش در منزل آموخت و به مدرسه آمریکایی ایران رفت و در سال ۱۳۰۳ تحصیلاتش را در آنجا به اتمام رسانید. او در تمام سال‌ها…

Read more

‍ به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

‍  به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن 

به قلم زنده یاد: استاد پرويز شهرياری

 اين درست است كه زنان در درازای تاريخ فشار و آزار دوگانه ای را تحمل كرده اند؛ از يك طرف همراه با همه ی مردم با نابرابری های اجتماعی و زير سلطه ی نظام های نامردمی بوده اند و از طرف ديگر ناچار به پذيرفتن رابطه های مردسالاری.

اين هم درست است كه زنان هم مانند هر قشر ديگری از رنج ديدگان و زحمت كشان، بايد سازمان های ويژه ی خود را داشته باشند تا بتوانند مسئله های خاص خود را مطرح كنند و جامعه را در جريان نابرابری های موجود قرار دهند و راهی برای زدودن چهره ی انسانی از زشتی ها، نابرابری ها و ستم های آشكار و پنهان پيدا كنند.

ولی همه ی اين ها، به آن معنا نيست كه خود را از مردان جدا كنند و برای رسيدن به هدف های درست و انسانی خود، به نحوی رو درروی مردان قرار گيرند.

ده ها سال است در ميان مردان و به ويژه مردان زحمت كش، ‌روشنفكرانی پديد آمده كه درك كرده اند دربند نگه داشتن زنان و رابطه ی اجتماعی نابرابر با آنها، زنجيرهای نابرابری را بردست و پای…

Read more

اقتدار نظامی سرمایه؛ وسوسه این است

اقتدار نظامی سرمایه؛ وسوسه این است

علی پورصفر (کامران)

در ماههای اخیر برخی چهره های شاخص حزب کارگزاران سازندگی – غلامحسین کرباسچی و محمد قوچانی و سعید لیلاز – نخست با زمزمه و اخیرا با درشتی اعلام کرده اند که برای برون رفت از وضع کنونی و تسریع در توسعه اقتصادی، بهتر آنست که اداره کشور دستکم برای ده سال به دست نظامیان و ترجیحا به سرداران سپاهی سپرده شود. هر چند آنان نمی گویند که محرک شان در موافقت با چنین تمهیداتی چیست اما به نظر می رسد که توقف نسبی در روندهای تکمیل خصوصی سازی ها و افزایش آزادسازی ها و گسترش مقررات زدائی های خلاف قانون اساسی و انتقال ثروت های عموم مردم به اقلیت مردم بر اثر مقاومت های روبه رشد زحمتکشان و بخشی از ساختارهای دولتی موجب اعلام چنین سیاست های ارتجاعی و خلاف قانون اساسی شده است. ابراز چنین تلقیاتی تازه معلوم می دارد که چرا برخی از بوروکرات های ایران بعد از انقلاب از طرز پیشرفت های رضاخانی استقبال می کردند و در سخنانشان گهگاه کراماتی به پهلوی اول نسبت می دادند که خود او از شنیدن چنین کراماتی به قهقهه می افتاد. مثلا همین آقای لیلاز به عنوان آخرین سخنران در سمینار یکروزه بررسی کودتای سوم حوت …

Read more

زنانه شدن آموزش عالی در ایران: تناقض ها و پیچیدگی­ ها

زنانه شدن آموزش عالی در ایران: تناقض ها و پیچیدگی­ ها

پیش درآمد

چهار دهه پس از انقلاب فرهنگی در ایران در خرداد ۱۳۵۹، که آغاز اسلامی سازی آموزش و پرورش بود، زنان درست برخلاف انتظار، با وارونه کردن توازن جنسیتی به سود خود ، حدود نیمی از جمعیت دانشجویی در دانشگاه­ها را تشکیل می­دهند. در نزد بسیاری این نتیجه­ای غیر منتظره است زیرا اسلامی­سازی برابر بود با افول -هرچند نه سدّی تمام و کمال در برابر- مشارکت اجتماعی-اقتصادی زنان به­ویژه در آموزش و پرورش و بازار کار. اما در ایران امروز آموزش زنان فراسوی دبیرستان یک پدیده حاشیه‌ای نیست و به یک هنجار، همانند بسیاری از کشورها تبدیل شده است.

از این رو بسیاری از دانشگاهیان در نوشته های خود تلاش کرده‌ اند به توضیح پیچیدگی­ها و تناقضهای زنانه­شدن آموزش عالی در ایران بپردازند . نوشته حاضر بر آن است که با مرور سنجشگرانه این ادبیات به درک بهتر این پدیده یاری رساند.  بخش اول مقاله به بررسی آماری  پیرامون ثبت­نام زنان در دانشگاه­ها از دهه …

Read more

سیری در زندگی و آثار شاعر نامدار عارف قزوینی

سیری در زندگی و آثار شاعر نامدار عارف قزوینی

بنا به نوشتۀ محققان، ابوالقاسم عارف یکی از شعرای شهیر ادبیات ایران، در سال ١٣٠٠ هجری قمری (سال ١٨٧٩ میلادی) در شهر قزوین دیده به جهان گشود. پدر او، ملا هادی یکی از روحانیون متنفذ قزوین و نمایندۀ دروۀ چهارم مجلس شورای ملی بود.

در سنین کودکی در قلب عارف حس نارضایتی نسبت به پدرش بوجود می‌آید، بنوشتۀ عارف، دلیل این نارضایتی، بد رفتاری پدر در خانواده بوده است. او می‌نویسد که «پدرم همیشه مادرم را مورد ضرب و شتم قرار می‌داد، تحقیر می‌کرد و به همین دلیل روزگار اندوهباری به سر می‌بردیم». عارف در حین تحصیل در مکتب، در ١٣ سالگی به فراگیری موسیقی نیز مشغول می‌شد. عارف در ١٧ سالگی از مکتب فارغ‌التحصیل می‌شود و پس از این پدرش به سر وی عمامه می‌گذارد و او را روضه‌خوانی وادار می‌کند. عارف با اظهار تأسف از بی‌عدالتی پدرش و نمایندگی او در مجلس می‌نویسد: «نمایندۀ مردم بودن ملایی که به خانواده‌اش ظلم روا می‌دارد، هست و نیست زنان ‌سرپرست کودکان یتیم را با مکر و حیله تصاحب می‌کند، حیرت‌انگیز است. این نمایندۀ دروغین مردم چگونه می‌تواند به فکر ملت باشد؟»…

Read more

ستیز با چپ ولی حالا چرا؟

دکتر محمد حسین یحیایی

ستیز با چپ ولی حالا چرا؟

به بهانه 42 مین سالگرد انقلاب 1357 برنامه های زیادی از سوی کانال های تلویزنی ( بی بی سی، ایران انترناشنال، من و تو و... ) و کانال های رادیویی مانند رادیو فردا و دیگران تهیه به نمایش گذارده شد تا  اطلاعاتی پیرامون چگونگی شکل گیری انقلاب و جمهوری اسلامی را با صلاح دید و گزینشی خود در اختیار مردم بویژه جوانانی قرار دهد که 75 درصد از آنان یا هنگام انقلاب کودک بودند و یا بعد از انقلاب بدنیا آمدند، در این برنامه ها از افرادی که بعنوان مهمان دعوت بعمل آمده بود شیطنت برنامه گذاران با پرسش هایشان خود را نشان می داد، در اغلب این برنامه ها از چپ های پشیمان، ملی گرایان چپ ستیز، ملی مذهبی های سرگردان، دلدادگان رژیم پیشین بعنوان روزنامه نگار و کارشناس و... استفاده کردند که گفتارشان قابل تامل، گاهی انحرافی و پر از دروغپردازی تا درجه توهم بود اغلب آنان به جای واقعیت ها به بزرگنمایی چپ پرداختند تا هم پرده استتار روی عملکرد رژیم گذشته پهن کنند و هم رژیم کنونی را محصول عملکرد های نیروی چپ در آن مقطع نشان دهند.هیچکدام از شرکت کنندگان به آن اشاره نکردند که فرماسیون های اجتماعی آینده در بستر فرماسیون کنونی شکل می گیرد و با تحول و دگرگونی قدرت سیاسی و اجتماعی را در دست می گیرد. جمهوری اسلامی بویژه روحانیت در آن، محصول شرایطی است که رژیم پیشین ساخته و پرداخته بود. شبکه روحانیت به منابع عظیم مادی از بازار و شبکه عظیم فکری در حوزه های علمیه دسترسی داشت. در این میان موتلفه، حجتیه، حزب ملل اسلامی، فدائیان اسلام و دهها شبکه دیگر در پیوند باهم عمل می کردند، نوار های پر از ابتذال خمینی در دهه 40 که تنها برای شستشو…

Read more

نئولیبرالیسم تا چه زمانی می تواند در برابر بحران آب و هوا مقاومت کند؟

نئولیبرالیسم تا چه زمانی می تواند

در برابر بحران آب و هوا مقاومت کند؟

ژولیوس الکساندر مک گی و پاتریک ترنت گراینر

مجلۀ مانتلی ریویو، آوریل ۲۰۲۰

دانش و امید/ برگردان: ستاره نوید

توضیح تحریریه:

مک گی استادیار جامعه شناسی در دانشگاه دولتی پورتلند، و گراینر استادیار جامعه شناسی در دانشگاه وندربیلت هستند.  این دو پژوهشگر در مقاله ای به بررسی تضاد میان سیاست های نئولیبرالیستی و حل مشکل بحران آب و هوا پرداخته اند.  آنها دو نمونه از شکست سیاست های نئولیبرالیستی، یکی در کشور شیلی و دیگری در ایالت کالیفرنیا در آمریکا را، با تمرکز بر سیاست های خصوصی سازی انرژی برق، بررسی نموده اند. در این شماره بخش اول مقاله درباره شیلی، و بخش مربوط به کالیفرنیا را در شمارۀ آیندۀ مجله خواهید خواند.

امروزه، ثابت شده است که بحران آب و هوا و تغییر اقلیم با سیستم های نئولیبرالی، که اشکال کنونی سازمان اجتماعی را تعریف می کنند، ناسازگار است،…

Read more

«از آذر تا آذر» صحفاتی از خاطرات هاشم ترلان

«از آذر تا آذر»

صحفاتی از خاطرات هاشم ترلان

ترجمه: سهند سرابی

(۱ )

در روز ۱۶ آذرماه نامه‌ای از روزنامه «وطن یولوندا» دریافت کردم. آنها مرا به کار دعوت کرده بودند. من از همان روز به فکر افتادم تا به تبریز برگردم. تدارکات لازمه را انجام دادم. روز ۲۱ آذر در تبریز قیام آغاز شده بود. پادگان تبریز خود را تسلیم کرده و سلاح‌ها را بر زمین گذاشته بودند. مجلس ملی تشکیل شده بود. در‌این مجلس آقای پیشه‌وری رهبر فرقه دمکرات به سمت نخست وزیر دولت ملی برگزیده شد. او در همانجا لیست اعضای دولت خود را به مجلس ملی ارائه کرد.
روز ۲۲ آذر در تهران با دو جوان آذربایجانی رودررو شدم. آنها تازه از تبریز باز گشته بودند. ‌می‌خواستند لباس بخرند. من از آنها درباره وضع تبریز پرسیدم. یکی از آنها جواب داد :
از تبریزنگو، تبریز یک پارچه آتش شده. فدائی‌ها همه کارها را به دست گرفته‌اند. ما هم گذاشتیم فرار کردیم.
گفتم :
برای چی فرار کردید؟.
ما گروهب…

Read more

برگ های بهار آفتابی - خاطره ها -

 برگ های بهار آفتابی

- خاطره ها -

نویسنده علی توده / بهروز مطلب زاده

 بخش دوم :

  «سلام تبریز!» 

 

«سلام، تبریزمهربان   

   بدیدارت آمده ام        

   تومادری، من فرزند   

  محتاجم به محبتت»    

 

تبریز، درشبی زمستانی و با آغوشی گرم ما را پذیرفت. سلام تبریز!.

این دومین بار بود که من ازتبریز کهن سال دیدارمی کردم، واولین بار، که تبریز رها شده از بند را درود می گفتم. اولین باربود که چون فرزندی شاهد شادی مام میهن بودم وخود نیزبا الهام ازشادی او دلشاد بودم. داخل شهر شدیم. شهری با تاریخی کهن وبا آغاز دورانی نوین! با علی اصغر بدرود گفته از یکدیگر جدا شدیم.

به مهمانخانه »دلگشا» رفتم. به استراحت پرداختم وفردا صبح به مجلس ملی رفتم. مرا پیش وزیر فرهنگ فرستادند.  به عنوان مسئول شعبه آموزش وزارت فرهنگ تعین شدم. ا زمهمانخانه دلگشا اسباب کشی کردم و درمهمانخانه «بهار» درخیابان تربیت، یک اطاق کرایه کردم. محل کارم دریکی ازخیابان های زیبای تبریز بود. درجائی بزرگ وپرجوش و خروش که چاپخانه ای هم درآنجا مستقر بود. دراین چاپخانه فقط کتاب های درسی به زبان آذربایجانی به چاپ می رسید. براساس برنامه ای از قبل تعین شده، نوشته های گوناگون ا…

Read more

20 blog posts