header photo

Blog posts : "مقاله"

حضور زنان در انقلاب مشروطه

حضور زنان در انقلاب مشروطه

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

تمرکز این نوشته، نقش زنان در انقلاب مشروطه و پیامدهای آن است. ولی پیش از آن، مروری بر پیش‌زمینه‌های این انقلاب ضروری است.

ایران در آستانه انقلاب مشروطه، کشوری فئودالی و نیمه مستعمره بود. در زمان یورش استعمارگران مقتدر اروپایی برای تصاحب منابع مواد خام سرزمین‌های شرق و گسترش بازار محصولات خود در جهان، ایران کشوری بود با دولت‌هایی ضعیف و پادشاهانی خودکامه،که از یک سو مجبور به واگذاری امتیازات اقتصادی و سیاسی به قدرت‌های استعماری بودند و از سوی دیگر بقای خود را در حفظ مناسبات یک‌طرفه استعماری می‌دیدند. اعطای این امتیازهای فضاحت‌بار یکی پس از دیگری، در عرصه‌های حقوقی، اقتصادی و سیاسی، در عمل حق تعیین سرنوشت ملت ایران را نشانه گرفته بود.

تحمیل قراردادهای ایران بر باد ده و فشارهای فزاینده دولت‌های امپریالیستی، مانع ایجاد و رشد صنایع ایران می‌گردید. هجوم کالاهای اروپایی به بازارهای ایران، و ناتوانی تولیدات داخلی در رقابت با آنها، در نبود حمایت دولتی از سر…

Read more

«نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت»

«نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت»

فرشاد مومنی

دکتر فرشاد مؤمنی که در موسسه دین و اقتصاد و با عنوان نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران سخن می گفت، به ماهیت غیرخشونت آمیز ملی شدن صنعت نفت اشاره کرد و افزود: جریان ملّی شدن نفت بی آنکه بخواهد خشونت‌ ورزی کند با استدلال و منطق در جستجوی راهی برآمد تا ایران بتواند بر مقدرات خود حاکم شود؛ حق حاکمیت ملّی خود را اعمال کند. و این یک زاویه‌ی خیلی بزرگ از این ماجرا است که مصدق بدون تحریک دیگران به خشونت ورزی یا تمسک خود به خشونت ورزی،  این مسیر را دنبال کرد.

وی گفت: در مؤسسه‌ی مطالعات دین و اقتصاد متداول این هست که در آخرین هفته‌ی هر سال خاطره‌ی یکی از مقاطع زرین تاریخ معاصر به مناسبت تجربه‌ی ملّی شدن نفت مورد بررسی قرار می‌گیرد. ما تلاش‌های بزرگی که در کادر یک جنبش اجتماعی فراگیر برای برون رفت از دورهای باطل توسعه نیافتگی تحت عنوان ملّی شدن نفت جریان پیدا کرد را گرامی می‌داریم و در این واکاوی تاریخی هدف ما پیدا کردن روزنه‌هایی است که از طریق آن‌ها افقی به روی بهتر دیدن مسائل کنونی کشور و پیدا کردن سازوکارهایی برای برون رفت از چالش‌ها و دشواری‌های موجود در کشور پیدا شود…

Read more

گام به گام مردان و زنان با هم

گام به گام مردان و زنان با هم

دوازده سالم بود که خواهرم کتاب های فمنیسم و رزا لوکزامبورگ را  داد تا بخوانم. خواهرم همیشه در حال مبارزه بود، برای گرفتن حقش همیشه در جدال بود، جدال با دورانی که در آن متولد شده بود، جدال با پدری دیکتاتور، با برادری غیرتی و ...

او واقعا یک فمنیست خوب بود و بعد از ازدواجش هم فمنیست ماند، او مبارزه را از مادرم آموخته بود.

من اما هرگز نتوانستم با مردها بجنگم، من عاشق پدرم بود ، عاشق برادرم و همینطور همسرم.

من هم سرسختی مادرم را به ارث بردەام و همیشە در حال جنگم ولی نە با مردان. من ایمان دارم حقم را باید اول از نان بگیرم.

حقم را زنانی زیر پاگذاشتەاند کە تمام دغدغەهایشان ست کردن رنگ رژ و لاکشان است، زنانی کە جاری و مادرشوهر و خواهرشوهر را هیولا می دانند.

 حقم را از زنانی می خواهم بگیرم کە دغدغەی روزمرەشان فشن شوها و مدهای جدید لباس است، زنانی کە هرگز بە باشگاە نرفتند، هرگز پا بە کتابفروشی ها نگذاشتند، زنانی کە روانشناسی سرمایەداری در باورشان گنجاندە برای خوب شدن حالشان باید به پاساژها و مراکز خرید بروند…

Read more

از لیبرالیسم تا لیبرالیسم نو

از لیبرالیسم تا لیبرالیسم نو

ناصر زرافشان/ مجله دانش و مردم

آنچه امروز سرمایه‌داری، نئولیبرالیسم می‌نامد و در موج جدید جهانی‌سازی از آن برای توجیه ایدئولوژیک غارت خود بهره می‌برد، وجه اشتراک چندانی با لیبرالیسم ندارد، و این هم یکی دیگر از بازی‌های عوام‌فریبانۀ این نظام با زبان و کلمات است که موارد متعددی از آن را دیده‌ایم. برای روشن شدن موضوع، نخست باید ببینیم لیبرالیسم خود چه بود، بستر تاریخی و زمانی، شرایط و زمینۀ پیدایش و رشد آن و مضمون اولیۀ آن چه بود و چه تحولاتی را از سر گذراند. سپس به بررسی نظری و عملی آنچه امروز به عنوان لیبرالیسم نو معرفی می‌شود، و عملکرد آن طی چند دهۀ گذشته بپردازیم. این کاری نسبتاً طولانی است و از این‌رو آن‌چه در این مقاله می‌آید، به ناگزیر طرح کلی بحث است که جنبه‌های گوناگون آن باید در فرصت‌های دیگر به تفصیل بررسی شود.

۱. لیبرالیسم خود چه بود، در چه شرایطی نشو و نما یافت و چه تحولاتی را از سر گذراند؟…

Read more

ماهیت اقتصاد سیاسی ایران نولیبرالی است

گفتگوی روزنامه اعتماد با پرویز صداقت:

ماهیت اقتصاد سیاسی ایران نولیبرالی است

یعنی مثلا خصوصی‌سازی در این تفکر به عنوان نوعی رها شدن از زیر بار دولت و … ارایه می‌شود اما در تجربه زیسته میلیون‌ها کارگر، معلم و پرستار ایرانی چنین نبوده است، یعنی خصوصی‌سازی در حقیقت فقدان و از دست دادن حداقل تامین‌ها بوده است. به همین دلیل به لحاظ واقعیت‌های عینی زمینه برای نوعی توان‌آزمایی جدی است، نوعی مصاف ایدئولوژیک جدی با الگوهای نولیبرالی فراهم شده است…. درک عمومی جامعه از خصوصی‌سازی در دی‌ماه امسال در مقایسه با شهریور ‌ماه امسال بسیار فرق کرد. …..به نظر من راه برون‌رفت از این بحران‌ها، اصلاح ساختار سیاسی، روی آوردن به یک ساختار دموکراتیک در عرصه سیاست‌سازی و سیاستگذاری و در ادامه نوعی برنامه‌ریزی اقتصادی مبتنی بر نه منطق انباشت سرمایه بلکه منطق استمرار بخشیدن به حیات اجتماعی و اقتصادی جامعه ایران در درازمدت است.

ب…

Read more

گفتاری در باره روشنفکران

    گفتاری در باره روشنفکران

در روند سیر تکامل تاریخ تمدن بشری از آن زمانی که پیشرفت نیروهای مولده به چنان سطحی از رشد رسید که کار فکری و یدی تقریباً از هم جدا شد ، نطفه های بحث روشنفکری و جایگاهش در این پروسه آغازید . حاکمان به بلندای تاریخ به خاطر حفظ موقعیت و امتیازاتشان که در گرو حفظ وضع موجود می بود از خیل افرادی که می توانستند با کار فکری  در ابعاد و وجوه گوناگون بدان ها یاری نمایند سود می جستند . شاعران با اشعارشان ، نقاشان با نقش و نگارهایشان ، وعاظ منحرف با وعظ و خطابه هایشان و .... همراه و هم سوی چپاول گران حکومتی بوده اند . در توجیه اعمال سنگ دلانه ی قلدران حکومت گر مطابق وضعیت فکری فرهنگی و مناسبات اجتماعی زمانه ی خود به هر تقلب و تزویر و کلکی دست می یازیدند تا امرار معاش خود را که در دستان همان حاکمان بود و تأمین معاش شان در گروی همین اعمال مزورانه می بود مهیا کنند . سر چشمه ی تمامی انحرافات فکری و فلسفی و علمی ـــ شبه علمی از این جا نشأت می گیرد  . به درازای تاریخ تولد روشنفکر همواره همزاد اینسان روشن فکرانی را شاهد بوده ایم که در زندگی شخصی و اجتماعی خویش در تعارض و تضاد منافع حاکمان با توده ی مردم همواره در صف مردمان بوده سر به آستان حاکمان خم نکرده در جدال مابین آن ها صف خود را هیچگاه از مردم جدا ننموده اند . به همین علت همیشه اینسان روشنفکرانی که روح و آرمان مردمی داشته اند مورد پیگرد ، آزار ،اذیت و سرکوب اربابان قدرت گشته و می شوند . تاریخ نمونه های بس فراوانی از این دست در دید چشمان افراد گذارده ، اینکه چگونه و با چه روش های مکارانه و محیلانه ای دولت مردان جنایت کار ستمگر به ترور شخصیت و سرکوب فیزیکی و نابودی این چنین انسان …

Read more

ضرورت درک یکسان واقعیت ها

ضرورت درک یکسان واقعیت ها

یو.یو.  ارمالا ویچیوس ـ دکترای علوم تاریخ ـ پروفسور

در تاریخ آن چیزی تصدیق می گردد، که باید باشد. منطق عینی تاریخ جهان از دیالکتیک رشد جامعه بشری شکل گرفته است. از دیالکتیک جهان واحد و متضاد؛ از دیالکتیک تناسب مابین نیروهای مولده و مناسبات تولیدی جامعه؛ از دیالکتیک مبارزات طبقاتی، تضادهای اجتماعی تمدن های مالکیت خصوصی.

دقیقا دیالکتیک، دینامیک پروسه تاریخ را کاراکتریزه می کند. و منطبق با این، درک علمی تاریخ در آموزش تئوریک ماتریالیسم دیالکتیک نهفته است. علاوه بر این، جهان بینی علمی نزد مردم بر اساس درک یکسان واقعیت های تاریخی شکل می گیرد. نقطه مقابل این، چیزی غیر از خود فریبی، وارونه جلوه دادن، تخیل و رویا نیست. دلیل نوبتی این ویژگی ها، در تقسیم مجدد کنونی جهان مشاهده می گردد.

اولین نشانه های تقسیم مجدد جهان در سال های 1970 همزمان با بحران نوبتی عمومی سرمایه داری و گسترش آن تا حد بحران جهانی تمدن های مالکیت های خصوصی، هویدا شد. از 1974 کنگره ایالات متحده آمریکا، شروع به تصویب …

Read more

به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

به قلم استاد پرويز شهرياري

 اين درست است كه زنان در درازاي تاريخ فشار و آزار دوگانه اي را تحمل كرده اند؛ از يك طرف همراه با همه ي مردم با نابرابري هاي اجتماعي و زير سلطه ي نظام هاي نامردمي بوده اند و از طرف ديگر ناچار به پذيرفتن رابطه هاي مردسالاري. اين هم درست است كه زنان هم مانند هر قشر ديگري از رنج ديدگان و زحمت كشان، بايد سازمان هاي ويژه ي خود را داشته باشند تا بتوانند مسئله هاي خاص خود را مطرح كنند و جامعه را در جريان نابرابري هاي موجود قرار دهند و راهي براي زدودن چهره ي انساني از زشتي ها، نابرابري ها و ستم هاي آشكار وپنهان پيدا كنند.

ولي همه ي اين ها، به آن معنا نيست كه خود را از مردان جدا كنند و براي رسيدن به هدف هاي درست و انساني خود، به نحوي رو درروي مردان قرار گيرند. ده ها سال است در ميان مردان و به ويژه مردان زحمت كش، ‌روشنفكراني پديد آمده كه درك كرده اند دربند نگه داشتن زنان و رابطه ي اجتماعي نابرابر با آنها، زنجيرهاي نابرابري را بردست و پاي خود آن ها محكم تر مي كند، دريافته اند تا زماني كه نابرابري بين زن و مرد و زورگويي و حاكميت مرد بر زن وجود داشته باشد؛ تا زماني كه زن استقلا…

Read more

مبارزه زنان آذربایجان در بزرگداشت ۸ مارس همچنان ادامه دارد

 

مبارزه زنان آذربایجان در بزرگداشت ۸ مارس همچنان ادامه دارد

 دکتر محمد حسین یحیایی


۸ مارس یا ۱۷ اسفند یادآور روزی است که زنان جهان مبارزه پیگیر و خستگی ناپذیر خود را برای بدست آوردن آزادی و حقوق مساوی در هر شرایطی ادامه دادند. زنان بویژه زنان چپگرا با اندیشه های سوسیالیستی در اروپا و آمریکا خسته از جنگ و گرسنگی و کار طولانی در مزارع و کارخانه و خانه به فکر رهایی افتادند و نخستین تظاهرات خود را در نیویورک ( ۱۹۰۹ ) برگزار کردند که مورد حمایت زنان اروپا قرار گرفت و سال های بعد این تظاهرات ادامه یافت. و نقش مهمی در انقلاب اکتبر ایفا کرد، از آن رو، بعد از پیروزی انقلاب اکتبر در شوروی ۸ مارس به روز ملی و عید همگانی تبدیل شد. از آن پس کشور های سوسیالیستی و مجامعی که زنان در آن فعالیت گسترده و موثری داشتند، این روز را جشن گرفته پیرامون حقوق زن کنفرانس هایی برگزار کردند تا سال ۱۹۷۷ که سازمان ملل در نشست خود آن را «روز حقوق زن و صلح جهانی» نامید. پس می توان گفت که جنبش زنان محصول دنیای صنعتی و مدرن است که زنان با آگاهی و شناخت جوامع و تضاد ها آن را دنبال کردند و در برخی جوامع مدرن با مبارزه طولانی و پیگیر به حقوق خود دست یافتند، ولی در جوامع کهن مانند آذربایجان این مبارزه به شیوه های گوناگون ادامه یافته، با حاکم شدن ادیان ابراهیمی بویژه اسلام و باورهای مذهبی و دور کردن زنان از جامعه، آنان در سایه قرار گرفته اند…

Read more

تحریم، سلاح کشتار جمعی

تحریم، سلاح کشتار جمعی

تحریم بانکی فقط یک خبر در خبرگزاری‌ها نیست. تحریم بانکی مرگ کودکان سرطانی ایران به خاطر ممنوع شدن فروش دارو است. می‌گویند قدرت سرگیجه می‌آورد. باید تصحیح کرد، قدرت دو بار سرگیجه می‌آورد: یک‌بار در زمان اعتلا، و یک‌بار در زمان سقوط.

سی سال پیش، پل کندی، استاد تاریخ، در اثر عظیم خود، «ظهور و سقوط قدرت‌های بزرگ» نوشت:

«می‌توان گفت که وسعت جغرافیایی، جمعیت، و منابع طبیعی ایالات متحدۀ آمریکا حکم می‌کند که این کشور، احتمالاً باید 16 یا 18درصد قدرت و ثروت جهانی را دارا باشد ... این سهم در سال 1945، به 40درصد یا بیشتر افزایش یافت و آن‌چه ما (در سال 19۸8) شاهد آنیم، دهه‌های آغازین نزول از آن رقمِ به‌غایت بالا، به سهمی «طبیعی‌تر» است ... وظیفۀ دولت‌مردان آمریکا در دهه‌های آینده، پذیرش این نکته است که کارها به‌گونه‌ای اداره شود که فرسایش نسبی ایلات متحده، به نرمی و آهستگی صورت گیرد و با سیاست‌هایی که فقط سود کوتاه‌مدت ولی زیان دراز مدت به‌بار می‌آورد، سرعت نگیرد…

Read more

روایت انقلاب بهمن – پرویز صداقت

روایت انقلاب بهمن – پرویز صداقت

روحانیت درواقع توانست با رهبری یک ائتلاف طبقاتی قدرت را از آن خود کند؛ بلوکی تاریخی متشکل از بخش بزرگی از روحانیت، بازاریان و طیف متنوعی از لایه‌های سنتی‌تر مردم. این بلوک هم از منابع مالی برخوردار بود هم از قدرت سرکوب سخت و هم از قدرت ایدئولوژی و سرکوب نرم. دلیل موفقیت روحانیت آن بود که قادر شد یک ائتلاف گسترده‌ی اجتماعی به رهبری خودش ایجاد کند.

هر تاریخی، تاریخی است درباره‌ی زمان حال

(1)

تاریخ‌نگاری‌های رسمی انقلاب 1357 معمولاً اعتراضات دی‌ماه 1356 مردم قم به نگارش مقاله‌ای «موهن» با امضای رشیدی مطلق در روزنامه‌ی اطلاعات را سرآغاز مجموعه‌ای از اعتراضات معرفی می‌کنند که رژیم گذشته را ابتدا با ضرب‌آهنگ هر چهل روز یک‌بار به چالش کشید و در نهایت در ده روز «فجر» به سرنگونی‌اش انجامید و استقرار جمهوری اسلامی را رقم زد. معمولاً این روایت بعد از اشاره به دی‌ماه 1356 در قم به گذشته جهش می‌کند و به «قیام» 15 خرداد 1342 و تبعید آیت‌الله خمینی در آن سال بازمی‌گردد…

Read more

40 سالگی انقلاب و رویکرد آن به واحد های ملی در ایران

 40 سالگی انقلاب و رویکرد آن به واحد های ملی در ایران

دکتر محمد حسین یحیایی

انقلابی که از سوی توده های مردم، متشکل از قشر ها و طبقات گوناگون با خواسته های مشخصی مانند آزادی، عدالت اجتماعی و مشارکت سیاسی آغاز و در بهمن 1357 به پیروزی رسید، 40 ساله شد و این روز ها در رابطه با آن نوشته ها، سخنرانی ها و کلیب های فراوانی منتشر می شود که بیشتر آن ها از انحراف، شکست و ناکامی انقلاب سخن می گویند و بر این باورند که خواسته های پیشین مردم همچنان پا برجاست و تنها در این مدت فرصت سوزی فراوانی در توسعه اقتصادی ( رشد اندک میانگین 4 درصد در سال، پیشبرد جنگ 8 ساله و نابودی اقتصاد، بی ارزش شدن پول ملی و... ) و اجتماعی و مشارکت سیاسی پیش آمده و مشت روحانیت حیله گر، فریبکار ( خدعه گر ) و شرکاء آنان  که از همان روز های نخست انقلاب جهل و خرافات پراکندند و جنایت آفریدند باز شده است. در این مدت گروهی که به آن دل بسته بودند از آن جدا شده به مخالفین پیوستند و گروه دیگری نادم و پشیمان از انقلاب به ضرورت آن در آن مقطع تاریخی شک و تردید دارند و گروهی هم با زیر پا گذاشتن اخلاق انسانی و ملی به مال اندوزی با استفاده از همه ابزار موجود پرداختند و کشور را به روز سیاه کنونی نشاندند که بر اساس آمار های کشوری و جهانی به یکی از خشن ترین، فاسد ترین ( مقام 138 در بین 180 کشور جهان ) و مستبد ترین کشور در همه زمینه ها، در جهان تبدیل شده است. در این میان برخی هم کنجکاو و پرسشگر شده به علل و چگونگی انقلاب پرداختند (عباس عبدی و محسن گودرزی، صدایی که شنیده نشد ) تا زمینه های آن را بشکافند و این روند پرسشگری از تاریخ و انقلاب را پیگیری کنند. بدون تردید با…

Read more

هر کنفرانس و نشستی بدون شرکت واحد های ملی دستآوردی نخواهد داشت

هر کنفرانس و نشستی

بدون شرکت واحد های ملی دستآوردی نخواهد داشت

دکتر محمد حسین یحیایی

گفتار مابک پومپئو وزیر امور خارجه پر کار و پر حرف ایالات متحده آمریکا در روز جمعه 21 دیماه 1397 پیرامون برگزاری کنفرانسی در « ورشو » که با پایان دهه فجر در ایران، در روز های 24 و 25 بهمن ماه برگزار خواهد شد بازتاب وسیع و گسترده ای در محافل سیاسی و خبری در درون و برون کشور پیدا کرد که همچنان ادامه دارد. محافل درونی، وابستگان و دلدادگان ولایت و دیپلوماسی وابسطه ، آن را سیرک و نماش خواندند ولی با ترس و وحشت شتابزده دست به کار شدند و در اولین فرصت کاردار سفارت لهستان را به وزارت امور خارجه فرا خواندند تا اعتراض خود را به برگزاری این کنفرانس در ورشو نشان دهند. در پی آن محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه رژیم با گلایه از عملکرد دولت لهستان به سراغ تاریخ رفت و یادآور شد که ایران در جنگ دوم جهانی به بیش از 21 هزار و 691 غیر نظامی و 554 نظامی پناه داده و از آنان پذیرایی کرده است، همسو با این اقدامات و گفتار، هفته فیلم لهستان در ایران لغو شد، بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه هم در واکنشی تند گفت: قطعا واکنش جمهوری اسلامی ایران به این اقدام بسیار جدی و بدون هرگونه مماشات و ملاحضه ای خواهد بود، که با واکنش شدید مقامات لهستانی روبرو شد « یاتسک چاپوتوویچ » وزیر خارجه لهستان در بروکسل در گفتگو با خبرنگاران لهستانی گفت: به نظر لهستان ایران صحبت ها و کارهایی می کند که در سطح جهانی نمی گنجد و وزارت امور خارجه لهستان هم در بیانیه ای نوشت: از نظر ما، جامعه جهانی حق دارد در باره مسائل مختلف منطقه ای و جهانی بحث و رایزنی کند. در این م…

Read more

به مناسبت سالگرد شهادت دکتر تقی اراني

به مناسبت سالگرد شهادت دکتر تقی اراني

بزرگ علوی

صدها سال تاريخ دوره های پرتلاطم زندگانی ملتی را طی می کند. فقط يک مرد بزرگ که مانند مشعل فروزان قرن ها می درخشد، به وجود می آورد. ملت ها زنده می شوند و در می گذرند، اسم آنها در صفحات تاريخ حک می شود، ولی اسم اين مردان که موجود و مخلوق اين ملت ها هستند هميشه زنده می ماند. در تاريخ فداکاری و شهامت اين مردان فراموش شدنی نيست. چه بسا اتفاق می افتد که مشخصات و خصوصيات دوره ای به اسم مرد بزرگواری که موجود و مخلوق اين دوره است، مجسم می گردد. می گويند دوره پريکلس، فرانسه ناپلئون، انگلستان کرامول. بعضی در اهميت و نفوذ مردان بزرگ به حدی غلو کرده و تصور می کنند که آنها خط سير تاريخ را تغيير داده اند، ولی در حقيقت اين مردان بزرگ که محصول اوضاع مادی دوره های خود هستند، توانسته اند آمال و آرزوی اکثريت مردم دوره خود را در قالب عمل ريزند و از همين جهت اسامی آنها نماينده مفهوم آن آرزو و آمال است.…

Read more

به یاد اندیشمند بزرگ دکتر تقی ارانی

به یاد اندیشمند بزرگ دکتر تقی ارانی

هفتاد ونه سال پیش در روز 14 بهمن 1318، دژخیمان جنایت پیشه رضا شاهی قلب یکی از شریف ترین انسان های  تاریخ کشورمان دکتر تقی ارانی را از کار انداختند. دکتر تقی ارانی، دانشمند فرهیخته ای بود که همواره قلبش برای زحمتکشان کشورمان می تپید. او با افشاندن بذر آگاهی میان زحمتکشان و اشاعه علم و دانش به جای جهل و خرافات، نوید بخش ایرانی آگاه، مستقل و پیشرفته ای بود. در مدت کوتاه عمرش در این زمینه کاری کرد کارستان. واین چیزی نبود که از دید دشمنان زحمتکشان و ارتجاع پوشیده باشد. او باید جزای روشنگری و وطنپرستی و خرافت ستیزی خود را می دید. به بهانه واهی ارانی ویاران و همفکرانش را که بعدها به گروه 53 نفر شهرت پیدا کردند، دستگیر، زندانی و زیر شدید ترین شکنجه های جسمی و روحی قرارگرفتند. سرانجام  دکتر تقی ارانی را به شهادت رساندند.

مبارزه ارانی با قتل او خاتمه نیافت و اندیشه های دوران ساز او برای بنا کردن ایرانی آباد، آزاد و رها از بندهای استعمار، استثمار و استبداد، آنچ…

Read more

بمناسب دوم بهمن (2 ریبه ندان) سالروز تاسیس جمهوری مهاباد

بمناسب دوم بهمن (2 ریبه ندان)

سالروز تاسیس جمهوری مهاباد 

در شرایطی که بیگانگان در هر نقطه از خاک ایران و حتی در تهران هر طور می خواستند تصمیم می گرفتند و هر چه می خواستند بر سر مردم می آوردند ، کدام عقل سلیم کار ما را که برقراری امنیت و حفظ جان و مال و آبروی مردم و رفع آشوب و برادر کشی بود ، محکوم می کند ؟ با مراجعه با آمار در خواهید یافت که شمار تلفات مردم و نظامیان ، موارد ارتکاب مردم به جرم و جنایت و حتی دست اندازی بیگانگان اشغالگر ، در این بخش از کردستان به مراتب از هر جای دیگر ایران و منجمله تهران کمتر بوده است . شما با استناد به کدام مدارک ما را تجزیه طلب می نامید ؟ مطلوب ما کردستانی است آباد و آزاد به عنوان بخشی از ایران آباد و آزاد .

  (از دفاعیات قاضی محمد در بیدادگاه رژیم پهلوی)   

سال­های جنگ جهانی دوم برای ایران همراه است با اشغال ايران توسط قوای متفقین، سقوط ديکتاتوری رضا شاهی، و آغاز دوره‌ای از آزاديهای سياسی، فعاليت احزاب و مبارزات پارلمانی. ارتش بريتانيا در جنوب و ارتش سرخ در شمال، آذربايجان و بخش­هايی از کردستان …

Read more

لایحه بودجه یا عوامفریبی تکراری

لایحه بودجه یا عوامفریبی تکراری

دکتر محمد حسین یحیایی

یکی از ویژگی های حکومت اسلامی ( جمهوری اسلامی ایران ) دو گانگی در رفتار و کردار و کاربرد واژه های متداولی است که در دنیای مدرن با نظام های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند تا از یک سو خود را در شکل با آنها همسو نشان دهد و از سوی دیگر با محتوای آنها مخالفت کند، مانند نظام حکومتی که نه ریاستی است و نه پارلمانی که هر دو نهاد از سوی رای مستقیم مردم انتخاب می شوند. رئیس جمهور ریاست دولت و اجرای قانون اساسی را در دست دارد که باید برای پیشبرد آن لایحه بودجه تهیه و تنظیم کند و مجلس هم با کار کارشناسی و کمسیون مختلط آن را بررسی و برای اجرا به دولت ابلاغ کند و اجرای صحیح آن را با نظارت دیوان محاسبات که خود مجلس شورای اسلامی ریاست آن را انتخاب می کند به پیش ببرد. ولی در عمل نه کسی به گزارش نظارتی دیوان محاسبات توجهی می کند و نه ریاست دولت قادر به تهیه لایحه بودجه ای است که بتواند به مدت یک سال مالی برنامه های خود را اجرایی کند. از آن گذشته لایحه بودجه که از سوی کارشناسان سازمان برنامه و بودجه تهیه، تنظیم و ردیف بندی می شود و از سوی روسای سه قوه ( شورای هماهنگی اقتصادی متشکل از دو برادران لاریجانی و روحانی ) مورد تائید قرار می گیرد، با حکم حکومتی به بارگاه رهبری فراخوانده می شود تا تغییرات دلخواه رهبری بدون توجه به نظر کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، در ارقام و ردیف های آن صورت گیرد و خواسته های رهبری که خود را ولی امر مسلمین ( بر اساس اصل 110 از قانون اساسی رهبری بالاتر از هر نهادی است ) می داند برآورده شود و اجرایی گردد. بنابرین با توجه به این مکانیسم و شیوه اداری همه نهاد ها…

Read more

شهر سوسیالیستی: تجربیاتی در زمینه‌ی رفاه عمومی

شهر سوسیالیستی: تجربیاتی در زمینه‌ی رفاه عمومی

ترجمه‌ی امیر مصباحی

مقدمه مترجمیادداشت حاضر که از وبلاگی اینترنتی ترجمه شده، به بحث و بررسیِ نظامِ برنامه‌ریزی در اتحاد شوروی ‌می‌پردازد. از آن‌جا که پیرامون نحوه‌ی برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای در اتحاد شوروی منابعِ محدودی به زبان فارسی وجود دارد که از یک یا دو کتاب و دو یا سه مقاله، آن هم به شکلی نه چندان مناسب، فراتر نمی‌رود، ترجمه‌ی این دو پست وبلاگی را که نویسنده‌اش هم مشخص نیست، مفید و خواندنی یافتم. امیدوارم بتوانم در آینده‌ای‌ نزدیک مقالات تحلیلی و مبسوط‌تری را در این حوزه ترجمه کنم.

بخش یکم: تجربه‌ی دوره‌ی اولیه‌ی شوروی

با ظهور جامعه‌ای که خود را وقفِ اجرایِ اصول مارکسیستی کرده‌بود، ایجادِ نظامی شهری که بازتاب این ایده‌ها باشد، وظیفه‌ی بسیار بزرگی تلقی می‌شد. نوشته‌های مارکسیستی که از آن‌ها برای آگاهی‌یافتن از انگاره‌های برنامه‌ریزی شهری استفاده ‌می‌شدند، رهنمودهای روشن اندکی در این زمینه در اختیار می‌گذاشت ‌که چگونه باید الگویِ شهرِ سوسیالیستی را ساخت؛ این امر به تنوع گسترده‌ای از تفسیرها و شکل‌گیریِ چند مکتبِ فکریِ رقیب ا…

Read more

اقتصاد ایران گرفتار در دست انداز ولایت

اقتصاد ایران گرفتار در دست انداز ولایت

دکتر محمد حسین یحیایی

در روز های پایانی سال 2018 به سر می بریم، سالی پر تلاطم و اضطراب در دنیا و ادامه جنگ و ویرانی در خاورمیانه، که در شرایط کنونی پایانی بر آن متصور نیست و بحران سیاسی و اقتصادی در آن هر روز ابعاد وسیعتری به خود می گیرد. به نظر می رسد که در سال پیش رو شاهد رخداد های بیشتری در منطقه خواهیم بود و ایران هم با پیشبرد این سیاست و بحران اقتصادی شدید که سال ها است در آن گرفتار شده است به درون این گرداب و بحران سقوط خواهد کرد. زیرا رژیم با ساختار کنونی خود به یک معضل اساسی تبدیل شده، مانع از رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی و بهره گیری از منابع موجود( نیروی انسانی، منابع طبیعی، امکانات مالی) در گستره کشور شده است

رژیم های استبدادی در پروسه و گذر زمان به نقطه ای می رسند که قادر به نوسازی خود نمی شوند و هر گونه نوآوری را در ساختار سیاسی و اقتصادی به ضرر و زیان خود می بینند، در نتیجه هر روزبسته تر از گذشته، دور از مشارکت مردم به پیش می تازند تا سرنگونی خود را با سیاست گذاری های خود فراهم آورند. رژیم شاهنشاهی بعد …

Read more

دولت روحانی در بازارگرایی و خصوصی سازی، دولت متعصبی است

فریبرز رئیس دانا:

دولت روحانی در بازارگرایی و خصوصی سازی، دولت متعصبی است

دلبر توکلی

طنین شعارهای کارگران خوزستان در خیابان های شوش و اهواز در ماه های آبان و آذر سال جاری، پیچید: “اسماعیل را گرفتند، ما همه بخشی هستیم” و”تورم و گرانی، پاسخ بده روحانی”. این اعتراضات رفته رفته، شکل گسترده تری به خود گرفت، کارگران صنعت نیشکر هفت تپه و شرکت ملی فولاد ایران (اهواز)، نسبت به خصوصی سازی و حقوق های معوقه دست به راهپیمایی زدند. در جریان این اعتراض ها، چند تن از کارگران از جمله اسماعیل بخشی و مسلم آزمند، نمایندگان کارگران هفت تپه و از اعضای ارشد سندیکای کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت تپه دستگیر شدند. این دستگیری ها با موجی از اعتراضات مردمی و همراهی مردم با کارگران همراه شد. اسماعیل بخشی آزاد شد، اما کارگران زیادی هنوز در بازداشت به سر می برند. کارگران هفت تپه خواستار آن هستند که کارخانه به صورت شورایی اداره شود و کارگران در آن نقش اصلی را داشته باشند. در این خصوص گفت و گویی را با فریبرز رئیس دانا، اقتصاد دان و فعال حقوق بشر و عضو کانون نویسندگان ایران انجام دادم که در پی می آید…

Read more

20 blog posts