header photo

Blog posts : "مقاله"

خسرو روزبه،عدالت خواهی که جاودانه شد!

خسرو روزبه،عدالت خواهی که جاودانه شد!

جنبش دموکراتیک خلق های کردستان و آذربایجان، نهضتی میهنی و مترقی و موجب قوام و دوام بقای آزادی و استقلال ملی.
«از دفاعیات خسرو روزبه در دادگاه نظامی شاه»

در سپیده دم ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ قلب پرشور و سرشار از عشق رفیق خسرو روزبه قهرمان ملی ایران آماج گلوله های دژخیمان، رژیم بر آمده از کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد قرار گرفت و از تپش باز ایستاد و بدین سان نام این رزم آور دلیر زحمتکشان ایران به تاریخ پر حماسه و غرور آفرین پیکار خلق های ایران بر ضد ستم و بیدادگری پیوست!
خسرو روزبه عضو کمیته مرکزی حزب توده ایران، شخصیتی پر جاذبه، با تاثیری ژرف و ماندگار در تاریخ نبرد رهایی بخش مردم میهن ماست. علاوه بر آنکه یک نسل کامل انقلابیون و مبارزان آزادی راه و روش او را پیشه خود ساختند امروز نیز هزاران رزمنده ای که پای به میدان دشوار مبارزه برای عدالت و انسانیت می گذارند. او را آموزگار و راهبر و نمونه اصیل عالی مبارزه آرمانگرا می دانند و این تصادفی نیست. زندگی و پیکار خسرو رزوبه و ابعاد گوناگون فعالیت پر ثمر سیاسی – علمی و اجتماعی او بهترین سر مشق برای هر انسان شرافتمندیست که زندگی خود را وقف سعادت جامعه و بهروزی انسانهای زحمتکش می سازد. دفاع قهرمانان…

Read more

جنگ اوکراین با تغییر توازن قوای جهانی خاتمه می یابد

جنگ اوکراین با تغییر توازن قوای جهانی خاتمه می یابد

اسدالله کشمند

حوادث کنونی اوکرائین شاید بزرگترین تشنج بعد از جنگ جهانی دوم در روابط بین المللی باشد. شاید حتی خطرناکتر از بحران راکتی سال 1962کوبا به عنوان بزرگترین بحران در روابط بین المللی بعد از جنگ جهانی دوم ثبت تاریخ شود. آنچه در اوکرائین و ماحول آن می گذرد، از لحاظ احتمال وقوع رودرروئی در صورت حدوث اشتباهات فنی تباه کن در سطح بالاتری قرار دارد و اهمیت فرآیند این بحران در تدوین یک دوره نوین در تاریخ روابط بین المللی هم از اهمیت کم سابقه ای برخورداراست. حوادث کوبا در زمانی اتفاق افتاد که سرنوشت بشریت با موجودیت دو اردوگاه سرمایه داری و سوسیالیزم قبلاً رقم خورده بود؛ صفوف نیروها و سمت حوادث مشخص بود و در اوضاع و احوالی مشخص جهان به سوی رودرروئی بخاطر دفاع از منافع هر طرف درگیر در حرکت بود و جان مطلب این بود که تقویت مواضع از هر دو جانب باعث این رودرروئی شده بودکه بالاخره کوتاه آمدن دوطرفه باعث حل این مشکل خطرناک جهانی شد. ولی امروز در اوکرائین حرف بر سرعقب نشینی هر دو طرف درمیان نیست. معضله بکلی متفاوت است؛ یک طرف به پیشروی غیرمتعهدانه و فریبکارانه متوسل شده و جانب دیگر جا و امکانی برای عقب رفتن و رفع تشنج ندارد. در واقع در فرآیند این بحران حرف بر سر تغییر عظیم ژئوپولیتیک یا بود و نبود یک هویت تاریخی بزرگترین سرزمین جهان یعنی روسیه، حرف بر سر حذف و یا رشد روابط ونظم نوینی که دارد سربلند می کند و حرف بر سر برقراری صلح و امنیت در کادر نظمی نوین در این مقیاس برای همه جهانیان است. هر نوع حرکت خطائی که در این مقطع صورت گیرد بیشتر از بحران موشکی کوبا، با سرنوشت مجم…

Read more

به یاد پروین اعتصامی ستاره درخشان آسمان ادب ایران به مناسبت هشتم مارس روز جهانی زن

به یاد پروین اعتصامی ستاره درخشان آسمان ادب ایران

به مناسبت هشتم مارس روز جهانی زن

او يكي از شاعران نامدار ادب فارسي و يكي از مفاخر ارزشمند خطه آذربايجان مي باشد كه در زمينه شعر و ادب همچنان ميدرخشد و از شاعران كم نظير در اين عرصه ميباشد. 
پروين اعتصامي دختر يوسف اعتصام الملك، در 25 اسفند 1285 شمسي در تبريز متولد گرديد، مادرش اختر الملوك دختر غلامعلي خان و نوه شاعر معروف شوري بخشايشي بود. 
در كودكي با پدر خود به تهران آمد و بقيه عمر خود را در اين شهر گذراند. ادبيات فارسي و عرب را نزد پدر آموخت. از ابتدا كودكي ساعي و متفكر بود. او كمتر سخن ميگفت و بيشتر فكر مي كرد. 
به ندرت در جرگه ساير اطفال وارد ميشد. غالباً تنها بسر ميبرد انديشه هاي بزرگ در سر مي پروراند. در مجلس درس هميشه از سايرين پيشتاز بود. از كودكي شروع به شعر گفتن كرد. خانه پدرش ميعادگاه ارباب فضل و دانش و ادب بود و پروين همواره آنانرا با قريحه سرشار و استعداد خارق العاده خويش دچار حيرت مي ساخت.…

Read more

میثاق ملی یا منشور گمراهی!

دکتر محمد حسین یحیایی

میثاق ملی یا منشور گمراهی!

جامعه ایران نیازمند نگاه واقع بینانه است که مسیر دمکراتیزه شدن را به سرعت طی کند، این جامعه متشکل از واحدهای گوناگون ملی با زبان، فرهنگ، سرزمین و تاریخ مختلف اند. رشد همه جانبه  اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مشارکت داوطلبانه همه آنان را می طلبد

مدتی است تلویزیون کانال یک به مدیریت «شهرام همایون» از خبرنگاران کهنه کار و تیزبین، برنامه ای را تحت عنوان «چه باید کرد» پیش می برد و در این برنامه از افراد گوناگون از داخل و خارج کشور دعوت می کند که دیدگاه های خود را در مدتی بسیار کوتاه بدون سانسور و محدودیت بر زبان آورند و در معرض قضاوت مردم قرار دهند. در این برنامه که به ابتکار و شناخت ایشان از جامعه کنونی ایران پیش می رود یک نو آوری هم در برنامه های تلویزیونی برون مرزی به چشم می خورد و آن مشارکت تعدادی از فعالین اجتماعی و سیاسی واحدهای گوناگون ملی در ایران است که همراه با آموزه های سیاسی، تمرین مشارکت سیاسی، می تواند زمینه شناخت ایرانیان از یکدیگر را فراهم آورد، زیرا بدون شناخت و مشارکت همگانی در تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی، برون رفت از چمبره استبداد از نوع سلطنتی و ولایتی متصور نیست، ولی در این میان افرادی هستند که تحت تاثیر ولایت و یا خدایگان، خود را قیم، راهنما، شاید هم منتخب و برتر از مردم می دانند که در آن سرزمین وسیع زندگی می کنند. آنان بدون درک درست و واقعی از واژه ها به انتشار «میثاق ملی…

Read more

من آن ققنوس زیبایم به مناسبت ۱۸ بهمن، زادروز استاد احمد عاشورپور

من آن ققنوس زیبایم

به مناسبت ۱۸ بهمن، زادروز استاد احمد عاشورپور

من آن ققنوس زیبایم

که از عشق و امید و زندگی

بس قصه‌ها گفتم

و صدها بار

نه، هزاران بار

ز شور نغمه‌ها، از شعرهایم

زاده خواهم شد.

                  محمدرضا طاهریان

استاد احمد عاشورپور فرزند برجسته مردم گیلان و پدر موسیقی این سرزمین، آواز خوان، آهنگساز، ترانهسرا و فرزند محبوب مردم ایران، آن که صدایش بوی شالیزار، طعم دریا و عطر جنگل داشت، آن که ترانههایش سرود کوهنوردانی بود که به انگیزه فتح قلهها، پای در راههای صعبالعبور مینهادند، آن که معنای زندگی را جز «نبردی کز آن نبرد، از بند وارهند کسانی که زندهاند، بهروزتر زیند کسانی که زندهاند»نمیدانست، آن که عمیقاً باور داشت «هر عرصه را بهار و خزانی هست، در عرصه امید خزانی نیست» در 22 دیماه 1386، با تفویض شعله درون خویش به آگاهان و مبارزان میهن، با این آرزو از کنار ما رفت که کارزار نبرد برای آزادی و بهبود زندگی مردم محروم، همچنان گرم بماند و شعله…

Read more

شیخ محمد خیابانی نماینده ترقی‌خواهی بالنده جنبش‌های دموکراتیک ملی

شیخ محمد خیابانی

نماینده ترقی‌خواهی بالنده جنبش‌های دموکراتیک ملی

گر خونِ خیابانی مظلوم بجوشد

سرتاسر ایران کفن سرخ بپوشد

درست 101 سال پیش، قیام دموکراتهای آذربایجان به رهبری شیخ محمدخیابانی، مبارز سرشناس آزادی و عدالت با قیادت یکی از نمایندگان سرشناس محافظهکاری لیبرال ضد آزادی ایران، مهدیقلیخان مخبرالسلطنه هدایت و به دست قزاقخانه ستمگر بیگانهپرست به خاک و خون کشیده شد و خود شیخ در حالی که قادر به هیچ اقدامی نبود، به دست چند قزاق جانی، که در تعقیبش بودند، کشته شد. قزاقان جسدش را به رویت حاکم مشروطهخواه رسانیدند و سپس برای ارعاب و عبرت آزادیخواهان و دیگر طرفداران شیخ محمد به تماشای عموم گذاشتند.

این جانیان، که از آغاز با خونابه شیرآلود تزاریسم پرورش یافته بودند، پس از انقلاب روسیه و بهویژه به دنبال انقلاب اکتبر،بقای خود را تنها در سرسپردگی به جانشین روسیه تزاری در ایران یعنی بریتانیا و عمالش یعنی دولت وثوق…

Read more

تیرگی روابط بین آنکارا - تهران بیشتر می شود

دکتر محمد حسین یحیایی

تیرگی روابط بین آنکارا - تهران بیشتر می شود

دو کشور ایران و ترکیه جایگاه مهمی در منطقه دارند که از سال های گذشته گاهی در رفاقت و دوستی و گاهی دیگر در رقابت و تیرگی روابط سیاسی و اقتصادی خود را به پیش برده اند. هر دو کشور در همه این مدت تلاش ورزیدند که همراه با تاثیر گذاری در کشور های پیرامونی و پیشبرد سیاست های خود رودر روی هم قرار نگیرند و از بعضی از رخداد ها چشم پوشی کنند و روابطه نه چندان خوب خود را حسنه نشان دهند تا علائم و نشانه های تیرگی در روابط خود را نمایان نسازند، زیرا بروز و گسترش این تیرگی در روابط می تواند در جغرافیای سیاسی منطقه تغییراتی بوجود آورد و شاید هم از کنترل آن دو خارج شود، با اینکه ترکیه و ایران نزدیکی های فرهنگی و تاریخی فراوانی دارند ولی رقابت های پنهان و منافع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در منطقه آن دو را از هم دور می کند و برای پنهان کردن آن روابط خود را با احتیاط کامل و دقت بیشتر نسبت به هم پیش می برند تا عوامل چالش برانگیر داخلی در دو کشور تحریک نشوند (در ایران میلیون ها نفر ترک زبان و در ترکیه هم میلیون ها نفر کرد و یا علوی تبارند). مرز مشترک دو کشور بیش از 534 کیلومتر است  که بیشتر آن کوهستانی و غیرقابل عبور است، ولی سه گذرگاه برای ترانزیت کالا، مسافر و راه ریلی (بازرگان- ماکو، رازی- قطور خوی، و سرو- اورمیه) دو کشور را بهم مربوط می کنند. ترکیه از سال های گذشته برای پیشگیری از قاچاق کالا و عبور غیرقانونی دیواری بطول 499 کیلومتر به ارتفاع 3 متر (با محاسبه سیم خاردار 4 متر) و به عرض 30 سانتیمتر احداث می کند که بخشی از آن به پایان رسیده و بخش دیگر آن در حال ساخت است. (…

Read more

«همکاری های اقتصادی و راهبردی ایران و چین»

«همکاری های اقتصادی و راهبردی ایران و چین»

در جریان سفر حسین امیر عبدالهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به کشور چین که در ماه ژانویه 2022 انجام گرفت، نامبرده آغاز و شروع همکاری های اقتصادی میان دوکشور را که مبتنی بر قرارداد همکاری های راهبردی 25 ساله میان دوکشور می باشد را اعلام نمود.

 البته این یک حقیقت انکار ناپذیر است که تمامی کشورهای مختلف جهان برای تامین نیازهای کالایی، تکنولوژی و مالی مجبور به انعقاد قراردادهای دوجانبه و چند جانبه در چارچوب بلوک های مختلف اقتصادی (مانند اتحادیه اروپا و....) می باشند. انعقاد قراردادهای عادلانه که با منافع و نیازهای کشور انطباق داشته باشد، جدای از تامین نیازهای مختلف، زمینه مناسبی برای دسترسی به نسل های جدید تکنولوژی در عرصه های گوناگون را فراهم می آورد و کشوری که دارای این توانایی ها باشد می تواند با بالا بردن سطح کمی و کیفی تولیدات داخلی خود، سهم مهمی از تجارت خارجی در بازار جهانی را به نفع خود تامین نماید.…

Read more

اقتصاد ایران از انقلاب تا انقلاب

اقتصاد ایران از انقلاب تا انقلاب

یکی از مهمترین عوامل تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی بحران های شدید اقتصادی است که گاهی به دگرگونی های سیاسی و ساختاری می انجامد، هرچند عوامل دیگر هم در شکل گیری تحولات اجتماعی و سیاسی بی تاثیر نیستند ولی اقتصاد جایگاه ویژه ای دارد. در این روز ها که مصادف با انقلاب 1357 است، برخی از گروه های سیاسی و افراد تلاش می ورزند تا بحران شدید اقتصادی را که زمینه ساز انقلاب شد نادیده بگیرند و به عوامل دیگر متوسل شوند در حالیکه معضلات اقتصادی همراه با بحران گسترده که در 2 سال آخر رژیم گذشته را بخود مشغول کرد، نخست آن را زمین گیر و سپس آن را از هم پاشاند. (انقلاب های جهان مانند انقلاب فرانسه، انگلیس، مکزیک و روسیه و دیگر مناطق منشاء اقتصادی و تضاد های اجتماعی داشتند)

اقتصاد دوران شاه بویژه از ابتدای دهه 40 خورشیدی با رشد سریع اقتصادی همراه بود که با افزایش درآمد های نفتی شتاب بیشتری گرفت (میانگین رشد اقتصادی بین سال های 1341 تائ 1356 اندکی بیش از 11 درصد بود) این رشد سریع که هم ناموزون و هم ناهمگون بود به دگرگون…

Read more

اصول جهانی نظريه حقوق بشر و فرآيند‌های تاريخی آن

اصول جهانی نظريه حقوق بشر

و فرآيند‌های تاريخی آن

حقوق بشر درطبقه بندی علم حقوق، يکی از انواع حقوق شخصی است. در شناخت کنونی، حقوق بشر يکی از خصا‌يص جدانشدنی و ا‌ساسی ترين ابزار تکامل اجتماعی است که هم گامی نو به پيش درتکامل پروسه آزادی ها و هم تعيين کننده مقياس آزادی‌ها است. حقوق بشر بازتاب گسترش برخوردها هم درعرصه اجتماعی و هم درزندگی شخصی است .حقوق بشر بمثابه پديده اجتماعی دارای سطوح متنوع است. ازديدگاه پيدايش آن، حقوق بشر يکی ازويژگی‌های مسلم و جدانشدنی انسان‌ها است که از خود طبيعت و شرايط هستی اجتماعی انسان منشاء می‌گيرد. بلحاظ محتوا، حقوق بشر معيار رفتار ممکن انسان‌ها با موازين حقوقی و با مقتضيات تامين شده اخلاقی است. اگر اين موارد را در راستای ارتباط متقابل انسان‌ها و دولتها بررسی کنيم، در این صورت آن را باید به منزله حدود اعمال قدرت و حاکميت دولتی دانست .سيستم حقوق بشر تماما امکان برخورداری از آزادی های بدست آمده درجامعه را تضمین می‌کند. قطعا ح…

Read more

بزرگ علوی: دکتر ارانی يکی از آن نوابغی است که هرچند صد سال يک بار در زندگانی ملت ايران می درخشد.

بزرگ علوی: 

دکتر ارانی يکی از آن نوابغی است که هرچند صد سال يک بار در زندگانی ملت ايران می درخشد.

صدها سال تاريخ دوره های پرتلاطم زندگانی ملتی را طی می کند. فقط يک مرد بزرگ که مانند مشعل فروزان قرن ها می درخشد، به وجود می آورد. ملت ها زنده می شوند و در می گذرند، اسم آنها در صفحات تاريخ حک می شود، ولی اسم اين مردان که موجود و مخلوق اين ملت ها هستند هميشه زنده می ماند. در تاريخ فداکاری و شهامت اين مردان فراموش شدنی نيست. چه بسا اتفاق می افتد که مشخصات و خصوصيات دوره ای به اسم مرد بزرگواری که موجود و مخلوق اين دوره است، مجسم می گردد. می گويند دوره پريکلس، فرانسه ناپلئون، انگلستان کرامول. بعضی در اهميت و نفوذ مردان بزرگ به حدی غلو کرده و تصور می کنند که آنها خط سير تاريخ را تغيير داده اند، ولی در حقيقت اين مردان بزرگ که محصول اوضاع مادی دوره های خود هستند، توانسته اند آمال و آرزوی اکثريت مردم دوره خود را در قالب عمل ريزند و از همين جهت اسامی آنها نماينده مفهوم آن آرزو و آمال است.…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش بیست و یکم

دکتر محمد حسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش بیست و یکم

بعد از برگزاری پلنوم شانزدهم حزب توده ایران در شهر لایبزیک آلمان دمکراتیک به تاریخ 8 اسفند 1357 ( 27 فوریه 1979 ) و تثبیت جایگاه « کیانوری » به عنوان دبیر اول حزب، شرایط نوینی بر حزب حاکم شد، اتقلاب در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسیده بود، فردای آن روز ( 23 بهمن ) حزب توده ایران با صدور بیانیه ای در پاریس خواهان فعالیت سیاسی و تشکیلاتی در ایران شد و حمایت خود از انقلاب به رهبری « خمینی » را اعلام کرد، پلنوم شانزدهم تصمیم گرفته بود که رهبری حزب را به داخل کشور منتقل کند، از اسفند همان سال روزنامه «مردم» ارگان حزب انتشار خود را در ایران آغاز کرده بود و همزمان « گروه نوید » که فعالانه در انقلاب شرکت کرده بود به فعالیت خود ادامه می داد، «رحمان هاتفی»  که معاون سردبیر (امیر طاهری) روزنامه کیهان بود با گزینش اخبار و گزارش زمینه را برای فعالیت های سازمان های سیاسی بویژه حزب توده ایران فراهم می کرد، ( تیتر بزرگ روزنامه کیهان با عنوان «شاه رفت» انتخاب رحمان هاتفی بود) در این میان آزادی زندانیان سیاسی حزبی که سال های طولانی در زندان بودند و حالا به میان مردم می آمدند، شوق، ذوق و احساسات جوانان پر شور را بر می انگیخت، در اوایل اسفند ماه «جوانشیر» (فرج اله میزانی) برای سازماندهی و برفراری ارتباط بین فعالین حزبی به ایران آمده بود و ارتباط با زندانیان آزاد شده مانند عمویی، حجری، شلتوکی، باقرزاده، ذوالقدر، رزم دیده، محمد زاده، معلم، آوانسیان، صفر قهرمانیان (صفر خان) از فرقه دمکرات آذربایجان، غنی بلوریان از حزب دمکرات کردستان ایران و دیگران …

Read more

زمینه های اقتصادی تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان

زمینه های اقتصادی تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان

سال های پایانی دوران رضا شاه اقتصاد کشور گرفتار بحران عمیقی شده بود، از یک سو کسری بودجه، از سوی دیگر رکود همراه با تورم شدید و روز افزون مردم بویژه تهیدستان را با مشقت بزرگی در بدست آوردن آذوقه و مایحتاج روزانه روبرو کرده بود، در این سال ها شتاب رشد کاهش یافته، طرح های بزرگ اقتصادی تعطیل شده و بیکاری اوج گرفته بود. رضا شاه که در سال های نخست از حمایت مردم، روشنفکران و کارشناسان برخوردار بود، در سال های پایانی این حمایت را از دست داده، روشنفکران و کارشناسان را از خود رانده، سرکوب و خفقان را برای حفظ نظام خود در پیش گرفته بود، در نتیجه بخش مهمی از بودجه کشور را برای ارتش و نیرو های امنیتی که به آنها تکیه کرده بود هزینه می کرد، ماشین دولتی و بوروکراتیک خود را همراه با پادگان های نظامی گسترش می داد که هیچگونه تاثیری در افزایش تولیدات مورد نیاز نداشتند، تنها مصرف کننده منابعی بودند که از سوی کشاورزان و یا زحمتکشان صنایع ضعیف با ارزش افزوده اندک تولید می شدند. در این میان آغاز جنگ دوم بازار های خارجی محصولات ایران ( غله، برنج، پنبه، حبوبات، خشکبار، فرش، کتیرا ) را هم به شدت محدود کرده بود و دولت از ارز های مورد نیاز محروم شده بود.…

Read more

بیانیه معتمدین و مؤمنین گرگان و ترکمن صحرا در دفاع از دولت خود مختار آذربایجان

یک سند تاریخی:

بیانیه معتمدین و مؤمنین گرگان و ترکمن صحرا

در دفاع از دولت خود مختار آذربایجان

آذربایجان برای حفظ آزادی و دموکراسی و استقلال واقعی ایران بر خاسته است.

خائنین کشور ایران که کلیه راههای مسالمت آمیز را بر روی ملت بسته و توده های رنجدیده این کشور را حتی از مجلس شورای ملی مایوس گردانیده اند بقدری  در روش خویش عناد و لجاج به خرج داده اند که بالاخره مردم آرامش طلب مردم آذربایجان را به اتخاذ طریق شدیدی وادار کردند. بالاخره مردم غیور آذربایجان مجبور شدند برای زنده کردن مشروطیت ایران مانند پدران خویش اسلحه بر دست گیرند تا سرنیزه های مرتجعین آزادی کش را از گلوی خود دور گردانند. آذربایجان می گوید ما به اوضاع و احوال و احتیاجات خودمان از آن بی خبرانی که در مرکز نشسته اند و آنی در فکر ملت نیستند، بهتر آگاهیم و به موجب حدیث شریفه (اهل البیت ادری بمالی البیت) در اداره امور آذربایجان صلاحیت و اهلیت بیشتری داریم. آذربایجان می خواهد با حفظ استقلال و تمامیت ایران در اداره امور داخلی خویش و اجرای اصول فراموش شده قانون اساسی آزادی داشته باشد. بطوریکه انتشارات فرقه دموکرات آذربایجان نشان می دهد، فرقه مذکور به هیچوجه در صدد ایجاد اختلاف میان آذربایجانی و غیر آذربایجانی ها نیست و حفظ تمامیت ارضی ایران را سرلوحه شعارهای خویش قرار داده است. ما در برنامه فرقه دموکرات آذربایجان با کمال روشنی چنین می بینیم که این فرقه جز ریشه کن کردن اختلاس و رشوه و قلدری و رعیت کشی، منظور و مرامی دیگر ندارد و این عمل مقدس را در سرزمینی که مهد انقلاب ایران بوده…

Read more

یادى از جنبش بیست و یکم آذر

یادى از جنبش بیست و یکم آذر

جنبش ۲۱ آذر سال ۱۳۲۴ در آذربایجان در ردیف آن رویدادھای معاصر کشور ما قرار دارد که گذشت زمان قادر بزدودن آنھا از خاطره ھا نیست و خاکستر تاریخ نمیتواند آنھا را در خود مدفون و به سندی در آرشیو مبدل سازد. جنبش ۲۱ آذر نه تنھا برای خلق آذربایجان که در سایه آن طعم آزادی واقعی را چشید، نه تنھا برای بازماندگان ھزاران فدائی، سرباز، افسر، کارگر، دھقان و روشنفکر که جان خود را در این راه قھرمانانه نثار نمودند و نه تنھا برای دھھا ھزار دموکرات و میھن پرست آذربایجان که بجرم شرکت در این جنبش به بدرآباد و فلک ا فلا ک و بندرعباس و برازجان تبعید شدند بلکه برای ھمه خلقھای کشور ما و کلیه افراد مترقی و میھن پرست ایران گرامی و فراموش نشدنی است. خاطره جنبش ۲۱ آذر در خلق احساس سربلندی و امید برانگیخته، عزم از پای ننشستن در مبارزه را استوارتر میسازد. ولی دشمنان خلق در نھاد جنبش ۲۱ آذر شبح انتقام خلق را می بینند که بر اطراف اریکه حکومت آنان در گشت و گذار …

Read more

جنبش21 آذر 1324 ـ ریشه در تاریخ دارد

جنبش21 آذر 1324 ـ ریشه در تاریخ دارد

مبارزه مردم ایران در راه آزادی و استقلال ملی تاریخ یکصد و پنجاه ساله دارد. این تاریخ فرازها و نشیب هایی دیده، از اوج و حضیض هایی گذشته است. اما هر فرازی از فراز پیشین فراتر و اوجی از اوج پیشین بالاتر بوده است.

قیام تنباکو(1270)، انقلاب مشروطیت (1284 ـ 1290) انقلابات گیلان و آذربایجان (تشکیل حزب کمونیست ایران) و خراسان (1296ـ 1300) اوج های این روند تاریخی بودند.

در روزهای تاریک دیکتاتوری رضا خان، کمونیست های ایران، برهبری دکتر ارانی، تداوم جنبش را حفظ کردنند و پرچم آن را برای تحویل دادند به نسل بعد افراشته نگهداشتند. تا حزب توده ایران تشکیل شد و سر فصلی نوین در این تاریخ پویا و پرتلاطم گشود.

جنبش 21 آذر1324 از متن این تاریخ در آذربایجان، سرزمین ستارخان ها، حیدر عمواغلی ها و خیابانی ها برخاست. هدفش تامین آزادی، استقلال واقعی کشور و تامین حقوق ملی خلق های ایران، از جمله خلق آذربایجان در چارچوب ایران واحد و مستقل بود.…

Read more

حس زوال همه نسل‌ها را دربرگرفته است

حس زوال همه نسل‌ها را دربرگرفته است

عدم آزادی و بی عدالتی مهم‌ترین عامل تشدید آنومی اجتماعی است.


با ریشه‌یابی دقیق، آشکار می‌شود که هرجا فاجعه و فسادی رخ داده، قانونی زیرپا نهاده شده است. در سطح خُرد اگر قاعده‌مند بودیم، وضعیت رانندگی و آمدوشدمان در خیابان‌، بزرگراه و جاده چنین حیرت‌انگیز نبود و برای نمونه، بعضی از رانندگان با دیدن خط‌کشی گذرگاه عابر پیاده بر سرعت خود نمی‌افزودند!
اگر در سطح کلان، قواعد الزام بودند، «فساد سیستمی» نداشتیم؛ «پدیده» پدید نمی‌آمد؛ پلاسکو فرونمی‌ریخت؛ امکان ایجاد موسسات مالی ‌و اعتباری بدون موافقت اصولی بانک مرکزی نبود؛ بانک‌ها بی‌ضابطه و وثیقه وام نمی‌دادند؛ فرار مالیاتی وجود نداشت؛ رانت و انحصار نداشتیم؛ قاچاقِ سازمان‌یافته بی‌معنا بود. با این تفاسیر به گفته جامعه‌شناسان برای گریز از آنومی اجتماعی باید به گفت‌و‌گو پرداخت تا اعتماد اجتماعی شکل بگیرد در غیر این صورت با بحران آنومی اجتماعی سرکشی روبه‌رو خواهیم شد و در پی آن جامعه نابود می‌شود و دود آن به چشم تمام شهروندان جامعه می‌رود…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش هفدهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش هفدهم

در حالیکه پروژه وحدت حزب توده ایران با فرقه دمکرات آذربایجان بعد از برگزاری پلنوم وسیع هفتم از سوی هر دو سازمان به پیش می رفت و تلاش می شد که اختلافات موجود برطرف شود ولی عوامل و افراد مخالف این وحدت همچنان مشغول فعالیت و تفرقه انگیزی بودند، در هر فرصتی به گفتار خود پیرامون چگونگی تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان و اهداف آن می پرداختند که گاهی سخنان یکدیگر را به دفعات تکرار می کردند غلام یحیی دانشیان به جلسات حوزه های مسکو که بیشتر در مدرسه حزبی برگزار می شد اشاره می کند و می نویسد: عده ای از توده ای ها حرف زدن علیه فرقه دمکرات آذربایجان و علیه وحدت دو حزب و همچنین علیه نگه داشتن اسم فرقه را برای خود به نوعی عادت روزانه تبدیل کرده بودند و با این غرض ورزیها شب و روز خود را مشغول می کردند (خاطرات غلام یحیی دانشیان،ص 189 ).

مخالفت با فرقه دمکرات آذربایجان در نزد برخی از نفرات حزب ت…

Read more

حضور زنان در انقلاب مشروطه

حضور زنان در انقلاب مشروطه

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

تمرکز این نوشته، نقش زنان در انقلاب مشروطه و پیامدهای آن است. ولی پیش از آن، مروری بر پیش‌زمینه‌های این انقلاب ضروری است.

ایران در آستانه انقلاب مشروطه، کشوری فئودالی و نیمه مستعمره بود. در زمان یورش استعمارگران مقتدر اروپایی برای تصاحب منابع مواد خام سرزمین‌های شرق و گسترش بازار محصولات خود در جهان، ایران کشوری بود با دولت‌هایی ضعیف و پادشاهانی خودکامه،که از یک سو مجبور به واگذاری امتیازات اقتصادی و سیاسی به قدرت‌های استعماری بودند و از سوی دیگر بقای خود را در حفظ مناسبات یک‌طرفه استعماری می‌دیدند. اعطای این امتیازهای فضاحت‌بار یکی پس از دیگری، در عرصه‌های حقوقی، اقتصادی و سیاسی، در عمل حق تعیین سرنوشت ملت ایران را نشانه گرفته بود.

تحمیل قراردادهای ایران بر باد ده و فشارهای فزاینده دولت‌های امپریالیستی، مانع ایجاد و رشد صنایع ایران می‌گردید. هجوم کالاهای اروپایی به بازارهای ایران، و ناتوانی تولیدات داخلی در رقابت با آنها، در نبود حمایت دولتی از سر…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش شانزدهم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش شانزدهم

سال ها پیش از برگزاری پلنوم وسیع هفتم حزب توده ایران در مسکو، نامه های زیادی از سوی کمیته مرکزی حزب توده ایران به مرکزیت حزب کمونیست اتحاد شوروی نوشته شده و در آن نامه ها به ضرورت وحدت حزب و فرقه تاکید شده بود و حتی گفته شده بود که فعالیت حزب توده ایران در آذربایجان با وجود و فعالیت های زیزمینی فرقه دمکرات آذربایجان دچار مشکل می شود. به نظر می رسد که حزب ارزیابی درستی از آذربایجان نداشت و به رابطه عاطفی و دلبستگی مردم آذربایجان به فرقه و عملکرد حکومت ملی در یک سال توجه کافی نمی کرد. حکومت ملی و تشکیل دولت در آذربایجان ستم دیده، نقطه عطفی در تاریخ آذربایجان محسوب می شد، آن را نباید به اشتباه فعالیت زیر زمینی فرقه تصور کرد و یا تا این حد پائین آورد، از آن گذشته باید یادآور شد که در این مدت ( حکومت یک ساله ) مردم آذربایجان براستی طعم لذت بخش آزادی، هویت ملی و توسعه اقتصادی را بدست خود چشیده و آن را احساس کرده بودند. این روند خود گاهی و خود باوری نفرات فرقه، مایه نگرانی مرکز گراها بود که گاهی عدم موفقیت حزب در منطقه آذربایجان را بویژه بعد از تشکیل فرقه در آن می دیدند که با فراگیری حزب در تعارض بود،  از آن رو که رهبری حزب از همان روز های تشکیل و سازماندهی خود خواهان گسترش نفوذ حزب در گستره ایران بود، در این راستا در اولین فرصت به فکر اتحاد و یا وحدت سازمانی و پایان دادن به اینگونه فعالیت های فرقه در منطقه در دوران مهاجرت افتاد، این در حالی بود که فرقه در همه این مدت ( دوران مهاجرت ) تنها فعالیت رادیویی و مطبوعاتی اندکی در باکو داشت…

Read more

20 blog posts