header photo

Blog posts : "مقاله"

به مناسبت سالروز شهادت دکتر تقی ارانی

به مناسبت سالروز شهادت دکتر تقی ارانی

نگاهی گذرا به زندگی يک چهره برجسته جنبش انقلابی ایران

دکترارانی مردی بود، که نظیراو را درمحیط اجتماعی ایران کمترمی توان  یافت. متفکری عالی مقام بود و با آنکه ازمکتب فلسفی خاصی پیروی می کرد، نظریات آن مکتب را چنان با طرزشیوائی بیان می نمود که گوئی خود او در ایجاد آن نظریات سهیم است. آثارفلسفی او همه حکایت ازعمق ودقت و تفکر او می کند. آثار او نشان میدهد که دکترارانی درباره هرچه که نوشته اندیشیده و هرچه را که بدان باورداشته است، پس ازتعمق وبررسی دقیق به آن رسیده است.

اگر پرسان شود از من جوانی :

كه در راه شگرف زندگاني

كرا از بهر خود سرمشق سازم

بدون مكث ميگويم : اراني.

احسان طبری

دکتر تقی ارانی در  تاريخ 13 شهريورماه 1282 در شهر تبريز ديده به جهان گشود. و در روز 14 بهمن ماه 1318 در دوره سلطنت استبدادی رضاخان بر اثر تضيقات و شکنجه های زندانبانان در بيمارستان زندان مرکزی شهربانی تهران، در اوج خلاقيت علمی و پيکار انقلابی به شهادت رسيد.…

Read more

پنهانکاری رژیم، فروپاشی اقتصادَ

پنهانکاری رژیم، فروپاشی اقتصادَ

دکتر محمد حسین یحیایی

رخداد های پر سرعت و پرشتاب ایران در چند ماه گذشته باعث شده تا رژیم، فروپاشی کامل اقتصاد راَ از دید مردم پنهان کند و رئیس دولت « اعتدال و امید » که نه اعتدالی در آن مشاهده می شود و نه امیدی ، از فرصت استفاده کرده به دروغ گویی های خود ادامه می دهد و یاوه گویی های خود را در نمایش نشست مطبوعاتی به اجرا در می آورد ( کاهش تورم از 52 درصد به 34 درصد، ایجاد 843 هزار شغل خالص در تابستان سال 98 ،افزایش ارزش پول ملی تا 40 درصد و آرامش اقتصادی در نشست مطبوعاتی روحانی دوشنبه 22 مهرماه )، حتا رئیس بانک مرکزی ( همتی ) هم می گوید: از نظر ارزی در بهترین شرایط در مقایسه با چند سال گذشته هستیم، ولی واقعیت اقتصاد چیز دیگری است که مردم بویژه تهیدستان سختی و دشواری آن را با پوست و گوشت و استخوان خود احساس و لمس می کنند، بیکاری، فقر و گرانی روز افزون، مردم را به شدت عصبی و خشمگین کرده و جامعه را به حالت انفجاری در آورده است، گزارش نگران کننده پزشگی قانونی از زدوخورد های خیابانی از یک سو و هشدار عباس صالحی وزیر آموزش و پرورش که بیش از 4 میلیون دانش آموز نیازمند بازسازی روانی هستند عمق فاجعه را نشان می دهد که اساس آن را فقر، بیکاری افراد خانواده و ناتوانی از برآورده کردن نیاز های ابتدایی کودکان است.…

Read more

بمناسب دوم بهمن (2 ریبه ندان) سالروز تاسیس جمهوری مهاباد

بمناسب دوم بهمن (2 ریبه ندان)

سالروز تاسیس جمهوری مهاباد 

در شرایطی که بیگانگان در هر نقطه از خاک ایران و حتی در تهران هر طور می خواستند تصمیم می گرفتند و هر چه می خواستند بر سر مردم می آوردند ، کدام عقل سلیم کار ما را که برقراری امنیت و حفظ جان و مال و آبروی مردم و رفع آشوب و برادر کشی بود ، محکوم می کند ؟ با مراجعه با آمار در خواهید یافت که شمار تلفات مردم و نظامیان ، موارد ارتکاب مردم به جرم و جنایت و حتی دست اندازی بیگانگان اشغالگر ، در این بخش از کردستان به مراتب از هر جای دیگر ایران و منجمله تهران کمتر بوده است . شما با استناد به کدام مدارک ما را تجزیه طلب می نامید ؟ مطلوب ما کردستانی است آباد و آزاد به عنوان بخشی از ایران آباد و آزاد .

  (از دفاعیات قاضی محمد در بیدادگاه رژیم پهلوی)   

سال­های جنگ جهانی دوم برای ایران همراه است با اشغال ايران توسط قوای متفقین، سقوط ديکتاتوری رضا شاهی، و آغاز دوره‌ای از آزاديهای سياسی، فعاليت احزاب و مبارزات پارلمانی. ارتش بريتانيا در جنوب و ارتش سرخ در شمال، آذربايجان و بخش­هايی از کردستان …

Read more

اکنون، به‌مثابه تاریخ

اکنون، به‌مثابه تاریخ

پرویز صداقت

تحولات دو ماه اخیر،[1] از خیزش اعتراضی آبان‌ماه 98 تا مجموعه اعتراضات روزهای اخیر در واکنش به شلیک موشک به هواپیمای مسافربری، به ما چه می‌گوید و چه‌گونه می‌توان به‌ مقطع کنونی به‌مثابه یک لحظه‌ی تاریخی نگریست تا بتوان عناصر تاریخی و غیرتاریخی را شناخت و تاریخ‌ساز شد؟ در یادداشت حاضر برآنم تا طرح اولیه‌ای برای پاسخ به این پرسش ترسیم کنم.

(1)

خیزش‌هایی که از دی‌ماه 1396 آغاز شده، در آبان‌ماه امسال اوج تازه‌ای گرفته و درپی آن هم لحظه‌های دیگری از فرازوفرود آن را تجربه می‌کنیم، بخشی از جنبش دموکراتیک و تاریخی درازمدت‌تری در مقیاس یک قرن گذشته‌ی ایرانِ مدرن است  که در بدو امر برای مقابله با انسداد ساختاری سیاسی سربرآورد و با تکامل هرچه بیش‌تر اقتصادی و اجتماعی ایران ابعاد ضداستعماری، طبقاتی و هویتی مدرن یافت.

شرط نخست برای نگاه تاریخی و عمل تاریخ‌ساز آن است که لحظه‌ی کنونی را به‌رغم تمامی گسست‌ها و فرازوفرودها لحظه‌ای دی…

Read more

« در سوگ ملکه محمدی، یار غمخوار زحمتکشان ایران»

بدرود سرو سربلند ما!

« در سوگ ملکه محمدی، یار غمخوار زحمتکشان ایران»

تازه از کار برگشته ام. خسته و مانده ازکاری طاقت فرسا، درکتابخانه کوچکم نشسته وگوش جان، به آوای شورانگیزسمفونی شهرزاد «ریمسکی کورساکوف» سپرده ام.

تصاویرقاب گرفته جان های شیفته ای، که دربالاترین قسمت قفسه کتاب های روبرویم، ردیف شده اند، درمقابل چشمانم رژه  میروند ... «سیاوش کسرائی» ...« جلیل محمد قلی زاده» ... « علی اکبر صابر»...«صمد وورغون»... « گارسیا لورکا» ...« فروغ فرخزاد» ...«کازانتزاکیس» ... «ماکسیم گورکی»...«به آذین»...« رومن رولان»...«بتهوون»... « احسان طبری»...« حیدر مهرگان» ...« ناظم حکمت» ... محمود درویش» ...« احمد شاملو» ...« صمد بهرنگی» ...«احمد محمود» ...« علی اشرف درویشیان» وبالاخره درانتهای گوشه چپ قفسه کتاب ها، « مریم فیروز». «رفیق مریم» شاه زاده سرخ پوشی که عطای زندگی پرازنازونعمت درمیان زورمندان وفرادستان پر از نخوت را به لقایش بخشید، وبا پیوستن به صف رزم و پیکارزحمتکشان، همه زندگی وهستی اش را درراه دفاع از خوشبختی و سعادت فرودستان جامعه بکار گرفت، با لبخندی زنده وسرشارازغم و شادی، چشم درچشمان خسته ام می دوزد. با تبسم پاسخ لبخندش را می دهم، می خواهم به احترامش از جا برخیزم که ناگهان تلفن زنگ میزند، گوشی را که بر میدارم، صدای همیشه خندان و امیدبخش رفیق نازنینی را می شنوم که همواره  با شنیدن صدایش، سرشار می شوم از امید و شور و شوق و پیکار در راه  سعادت و سربلندی انسان.…

Read more

بخوان تار!

بهروز مطلب زاده – 20 آوگوست 2019

    بخوان تار!

سخنی چند درباره شعر بلند «اوخو تار» وسراینده آن.

شعر بلند و زیبای «اوخوتار» - بخوان تار- ازسروده های ماندگار وفراموش نشدنی میکائیل مشفق شاعر بلند آوازه آذربایجان است.

میکائیل مشفق، شاعرخوش ذوق و شناخته شده آذربایجانی، که به همراه دو شاعر بزرگ دیگر آذربایجان یعنی «صمد وورغون و« رسول رضا» سبک نوین شعرآذربایجان شوروی را بنیان گذانشتند، منظومه «اوخوتار» را درشرایط کاملن ویژه ای سرود و به همین دلیل نیز، سیروسرگذشت این شعروسرانجامِ غمبارو تراژیک سراینده آن، بسیار شگفت انگیزو درس آموز است.

 میکائیل مشفق که بود؟

میکائیل مشفق، روز5 جون 1908 در شهرباکو چشم برجهان گشود ودرسحرگاه 6 یانوار 1938 در باکو با زنگی وداع گفت. اوپس ازپایان تحصیلات ابتدائی وبرقرری حکومت شوروی در آذربایجان به سال 1920، وارد دانشگاه دولتی آذربایجان شهربا کو شد. درسال 1938 تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبان و ادبیات به پایان رساند و به عنوان یک آموزگار حرفه ای به کار پرداخت.…

Read more

زندان شب یلدا بگشایم و بگریزم

زندان شب یلدا بگشایم و بگریزم

هوشنگ ابتهاج «سایه»

چنداین شب وخاموشی وقت است که برخیزم
وین آتش خندان را با صبح برانگیزم

گر سوختنم باید ، افروختنم باید
ای عشق بزن در من کز شعله نپرهیزم

صد دشت شقایق چشم در خون دلم دارد
تا خود به کجا آخر با خاک در آمیزم

چون کوه نشستم من با تاب وتب پنهان
صد زلزله بر خیزد آنگاه که بر خیزم

برخیزم و بگشایم بند از دل پر آتش
وین سیل گدازان را از سینه فرو ریزم

چون گریه گلو گیرد از ابر فرو بارم
چون خشم رخ افروزد در صاعقه آویزم

ای”سایه”سحرخیزان، دلواپس خورشیدند
زندان شب یلدا بگشایم و بگریزم

Read more

آداب و رسوم طولانی‌ترین شب سال در آذربایجان

آداب و رسوم طولانی‌ترین شب سال در آذربایجان

در ایران باستان در مکتب میترائیسم، خورشید اهمیت بسیاری داشت و آخرین شب پاییز که به عنوان «شب یلدا» شناخته می‌شود، به‌عنوان زاییچه‌ی خورشید(شب زایش خورشید) مطرح شده و چون خورشید در مکتب میترائیسم جایگاه بسیار باارزشی داشت، از این‌رو شب یلدا نیز ارزش بسیاری در ایران باستان داشت.

اگرچه تا به امروز هیچ منبع دقیق و موثقی وجود ندارد که شب یلدا از چه تاریخ باستانی شروع شده است اما با توجه به کشفیات تاریخی که از ظروف زمان قدیم و جشن‌های یلدا پیدا شده، مشخص است که تاریخ آن حداقل به هفت‌هزار سال پیش باز می‌گردد.

چله نشینی از روزگاران گذشته از سنت های قدیمی مردمان خطه آذربایجان بوده و این چله نشینی ها با شب یلدا آغاز می شد و تا آخرین روزهای سال ادامه می یافت از این رو شب یلدا هم در این خطه از ایران زمین به شب چله معروف است.

تا به امروز هیچ منبع دقیق و موثقی وجود ندارد که شب یلدا از چه تاریخ باستانی شروع شده است اما با توجه ب…

Read more

26 آذر جشن کتابسوزان و پرسش از روشنفکران

26 آذر جشن کتابسوزان و پرسش از روشنفکران

دکتر محمدحسین یحیایی

در چند روز گذشته جنبش وسیع و نوده ای مردم آذربایجان در 21 آذر 1324 مورد ارزیابی مجدد قرار گرفت. امسال مصادف با 73 مین سالگرد این جنبش بود و در شهر های مختلف ایران بویژه در آذربایجان جوانان با شور و علاقه به بازخوانی تاریخ پرداختند تا برخی از زوایای پنهان آن را آشکار سازند. در سال های گذشته بویژه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی برخی برای مطرح کردن خود و رسیدن به نان و نوایی به سند سازی دروغین پرداختند تا اصالت این جنبش مردمی را دچار خدشه کنند ( جمیل حسنلی، محمد امینی، عباس جوادی و دیگران ) و برخی دیگر به بخشی از جنبش پرداختند تا آن را در محدوده یک جنبش محلی با خواسته های محدود اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و گاهی روشنفکری محدود سازند. در حالیکه این جنبش در نیمه اول قرن بیستم

 در ایران و منطقه بی نظیر بود و خواسته های دمکراتیک، آزادیخواهانه و تعیین سرنوشت سیاسی را داشت که در منشور سازمان ملل و حقوق بشر انعکاس یافت. از آن رو هم به شدت خشم …

Read more

تکامل ادبیات ترکمن در آغاز سده نوزدهم، ترکیب ژانری و ویژگی‌های آن

ترجمه و گردآورنده: رحیم کاکایی

تکامل ادبیات ترکمن در آغاز سده نوزدهم،

ترکیب ژانری و ویژگی‌های آن

«بخش سوم»

در آغاز سده نوزده ترکمنها در منطقه ای که از غرب به شرق دریای خزر تا بخش راست کرانه آمودریا امتداد می یافت، ضمن زیست در منطقه کنونی ترکمنستان و همچنین در برخی نواحی ایران و افغانستان زندگی می کردند. بخشی از قبایل ترکمن در «اوست یورت» و«مانغیشلاق» جاییکه در کنار آنها قزاق ها زندگی می کردند سکنی داشتند. در سده نوزده شیوه زندگی ترکمنها نیمه شهرنشینی بود و براساس شیوه اقتصادی به شهرباشی(زمین داران) و کوچ نشینان(دامداران) تقسیم می شدند. تشدید تضاد های اجتماعی و طبقاتی در این دوران، بیداری و رشد خود آگاهی ملی ترکمنها را موجب می شد. حملات غارتگرانه بی پایان اربابان فئودال مناطق مجاور، بیرون راندن و تبعید بزور و خشونت آمیز ترکمنها از زمینهای محل اسکان و زندگی آنها پدیده ای معمولی در این عصر بودند. حمله خان خیوه بنام «محمد رحیم» به روستای «قارری قلا» برای نمونه در شمار صفحات تراژیک و غم انگیز تاریخ مردم ترکمن است. در زمان این حملات بسیاری مردم عادی کشته، ساکنین محل به غارت رفته و اکثریت مردم به اسارت به خیوه برده شدند. در میان اسیران برادر زاده «مختومقلی»، شاعر میهن دوست قرارداشت که «ذلیلی» در شعرهایش بدرستی سرنوشت سخت مردم را توصیف کرده بود…

Read more

فاجعه ای به نام نجات آذربایجان

فاجعه ای به نام نجات آذربایجان

محمد رحمانی فر

هنوز هم می‌‌گویند در 21 آذر 1325 آذربایجان را نجات دادیم! از دست کدام دشمن خارجی؟ شوروی؟! شوروی که ماه‌ها پیش از لشکرکشی خونین شما آذربایجان را ترک کرده بود. اگر ترک نمی‌کرد که شما جرأت ورود به آذربایجان را نداشتید. از دست دشمن داخلی؟ کدام دشمن داخلی؟! شما که خودتان با فرقه دموکرات آذربایجان به توافق رسیده‌بودید و استاندار پیشنهادی فرقه را تأیید و منصوب کرده‌بودید.
چرا واضح سخن نمی‌گویید؟! چرا نمی‌گویید که به موجب موافقت‌نامه میان مظفر فیروز، معاون سیاسی احمد قوام نخست‌وزیر، و سید جعفر پیشه‌وری در ۲۳ خرداد ۱۳۲۵ تمامیت ارضی ایران تضمین شده‌بود و عملاً هم هیچ خطری آن را تهدید نمی‌کرد.
چرا نمی‌گویید شما تنها و تنها با هدف طفره رفتن از اجرای مفاد موافقت‌نامه مزبور به آذربایجان لشکرکشی کردید؟ مگر چه بندی در آن موافقت‌نامه بود که آذربایجان را تهدید می‌کرد و لازم بود شما نجاتش بدهید؟ آیا جز این است که شما به عنوان دشمنان واقعی مردم آذربایجان به آن حمله کردید تا از اجرای موافقت‌نامه‌ مزبور طفره بروید؟…

Read more

به مناسبت ۷۴مین سالگرد جنبش ملی ۲۱ آذر

به مناسبت ۷۴مین سالگرد جنبش ملی ۲۱ آذر

با فرارسیدن ۲۱ آذر ماه، امسال هفتاد و چهار سال از جنبش ملی، ضد امپریالیستی، و دمکراتیک آذربایجان، به رهبری فرقه دموکرات آذربایجان و سید جعفر پیشه وری اولین حکومت خود مختار در تاریخ ایران را در اراضی آذربایجان تشکیل داده و جنبش ۲۱ آذر را بنیان نهادند،می گذرد. این جنبش اصیل مردمی بر پایه خواست تامین حقوق برابر خلق های ایران، مبارزه با دیکتاتوری، و دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور، طی یک سال حیات خود منشاء خدمات ارزنده و فراموش نشدنی‌ در عرصه های گوناگون زندگی مردم بود

ادامه ....

https://www.sedayemardom.net/?p=31820

 

 

Read more

-«کنگره» دون کیشوت و سانچو در خدمت ارباب

-«کنگره» دون کیشوت و سانچو در خدمت ارباب

ا. م. شیری

دُن کیشوت از شدت توهم از اسب لنگش پیاده شد، نیزه چوبین خود را به کناری انداخت و برای «احقاق حقوق ملت» در معیت خدمتکارش سانچو، کنگره برگزار کرد.

حکایت «گنگره دُن کیشوت و سانچو» بر اساس اطلاعیه‌های رهبری فرقه (حزب) دموکران آذربایجان از این قرار است:

بنا به اطلاعیه صادره از سوی صدر کمیته مرکزی فرقه دموکرات آذربایجان، واله قلی‌زاده بتاریخ ۲۳ تیر ۱۳۹۸، یکی از اعضای هیأت سیاسی- اجرایی فرقه بنام رحیم حسین‌زاده با سوءاستفاده از بیماری صدر فرقه، فرصت را مغتنم شمرده و با نقض آشکار موازین تشکیلاتی و اصول اساسنامه حزبی بهمراه چند خدمتکار دیگر که اغلب آنها منهای ۲ یا ۳ نفر، هیچکدام عضو کمیته مرکزی و هیأت سیاسی- اجرایی فرقه نبوده‌اند، در تاریخ  ۱۵ تیر ۱۳۹۸ (۶ ژوئیه ۲٠۱۹) اجتماع نموده، کلیه ارگانهای رهبری فرقه را منحل و خود را بعنوان صدر فرقه و یگانه رهبر اجرایی فرقه منصوب می‌کند…

Read more

نگاهی کوتاه به روند تکامل ادبیات ترکمن (بخش دوم)

نگاهی کوتاه به روند تکامل ادبیات ترکمن (بخش دوم)

ترجمه و گردآورنده: رحیم کاکایی

ویژگی‌های ادبیات ترکمن در مرز سده نوزده و بیست

گسترش ارتباط با ادبیات روس

وجه مشخصه ادبیات ترکمن اواخر سده نوزده و آغاز سده بیست ادامه بهترین سنن «مختومقلی» و جانشینان آن و نزدیکی به سنن شاعران ملی است. برجسته ترین نمایندگان سنن اشعار کلاسیک «مسکین قلیچ» و «مُلامورت» و سنن شاعران ملی «دوردی قلیچ»،«بایرام شاعر»،«کؤر مُلا»،«هاللی شاعر» و بقیه بودند. پدیده روشنگری که در همه جای خطه ترکمنستان پا گرفته بود در نیمه دوم سده نوزده و آغاز سده بیست ویژگی‌های نوینی را بدست آورد. مهمترین ویژگی روشنگری را سمتگیری ضد استعماری و ضد سرمایه داری تشکیل می‌داد. روشنگران ترکمن فعالتر از پیش جامعه و افکار عمومی‌را در مبارزه با بقایای سیستم فئودالی آگاه‌ و برای سواد همگانی مردم و گسترش ارتباط با مردم روسیه پیکار می‌کردند.«محمد قلی آتابایف»(۱۹۱۶-۱۸۸۵) که در سال ۱۹۰۵ مدرسه روسی ـ ترکمنی «بهردِن» و در سال ۱۹۰۸ مدرسه معلمی‌تاشکند و دوره تابستانی معلمی‌در «پتربورگ»را بپایان رسانده بود در توسعه و تکامل ایده‌های روشنگرانه در آغاز سده بیست نقش برجسته ای ایفا کرد. «م. آتایف» بعنوان معلم مدارس روسی ـ ترکمنی در شهر مرو(۱۹۱۳-۱۹۰۸) کار می‌کرد. در سال ۱۹۱۴ وی همکار «روزنامه محلی ماوراء خزر» می‌شود که در صفحات آن وی برخی مقالات سیاسی و اجتماعی‌ای که دارای محتوای آنتی کلریکال(ضد روحانیت) بود، منتشر می‌کرد. «م.آتابایف» خواستار ایجاد مدارس عرفی و سکولار در روستاها بود، که همه کودکان مستقل از موقعیت …

Read more

رزم پیگیر « فرقه دمکرات آذربایجان » در دهه هشتم خود همچنان ادامه دارد

رزم پیگیر « فرقه دمکرات آذربایجان » در دهه هشتم خود همچنان ادامه دارد

( بخش نخست )

دکتر محمدحسین یحیایی

ماه آذر یادآور روز های سخت، دشوار ولی پر شور و نشاط در جنبش های مردمی آذربایجان است که در آن امید و یاس، پیروزی و شکست در هم آمیخت و ارتجاع را بار دیگر بر منطقه و آذربایجان حاکم کرد. جنبش توده ای 21 آذر مشعلی در آذربایجان بر افروخت که قادر بود روشنی بخش همه مناطق ایران و حتا منطقه خاورمیانه باشد، از آن رو از همان روز های نخست جنبش آذربایجان که مبارزه خود را با فاشیسم آغاز کرده بود، مورد هجوم  حاکمان مرتجع تهران و عوامل منطقه ای آنان که برخی شرمگینانه دل در گرو فاشیسم داشتند قرار گرفت و راه های مبارزه با این جنبش مردمی را با کاربرد حیله، نیرنگ و فریب با همکاری نیرو های خارجی خود جستجو کردند و پیش بردند تا آن را پیش از تاثیر گذاری در منطقه در نطفه خفه کنند، تا مانع از پخش خواسته ها ، ایده آل ها و برنامه های این جنبش ملی در سایر مناطق کشور باشند.…

Read more

فرخنده باد 16 آذر روز دانشجو گرامی باد روز اتحاد، مبارزه، پیروزی

فرخنده باد 16 آذر روز دانشجو

گرامی باد روز اتحاد، مبارزه، پیروزی

  66 سال از هجوم  وحشیانه پلیس رژیم محمد رضا شاه به جنبش دانشجویی و به خاک و خون کشيده شدن دانشجويان مبارز دانشکده فنی دانشگاه تهران، می گذرد. شصت سال است که پیشتازان جنبش دانشجویی کشور با وجود همه دشواری ها و با وجود اینکه شهدای زیادی در این راه داده اند، همچنان به پیکار دلیرانه بر علیه استبداد و ارتجاع ادامه میدهند. جنبش دانشجویی در طول سالهای طولانی همیشه فریاگر صادق خواستها و آرمانهای خلق های ایران بوده و در غیبت احزاب و سازمان های مترقی کشور بار آنها را نیز بدوش کشیده است. با تمام تلاشی که امپریالیسم و حاکمان استبدادی بخرج دادند تا جنبش دانشجویی کشورمان را از مسیر مردمی و انقلابی خود جدا سازند و دانشگاه و دانشجو را در خدمت قدرتمندان و زورگویان قرار دهند، تاریخ نشان داد که موفق نبوده اند. جنبش دانشجویی با تمام وجود به مبارزه بر علیه استبداد و بی عدالتی ادامه داد و در سیر مبارزاتی خود جایگاه ویژه ای در میان خلق ها و زحمتکشان کشور بدست آورد. در تاریخ معاصر ایران جنبش دانشجویی در جریان مبارزات خلق های کشور برای زسیدن به استقلال، آزادی و عدالت اجتماعی در صف مقدم مبارزات مردم بر علیه نظام های دیکتاتوری و استبدادی قرار داشته است. این جنبش ریشه در سنن مبارزاتی انقلاب مشروطیت دارد و در تمام مبارزات خلق های ایران بر علیه ستمگری ها و بی عدالتی ها نقش بارز و تعیین کننده ای داشته است.…

Read more

چشم‌اندازهای گذر از ساعت صفر

چشم‌اندازهای گذر از ساعت صفر

پرویز صداقت

براساس مصوبه‌ی سران سه قوه «از ساعت صفر روز 24 ماه آبان» بنزین سهمیه‌بندی شد و به‌یکباره قیمت بنزین سهمیه‌بندی شده 50 درصد و بنزین آزاد 200 درصد افزایش یافت. تصمیم‌گیری برای سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین دست‌کم در طول دو سال گذشته و به‌ویژه بعد از شوک‌های ارزی سال 1397 و سقوط ارزش ریال و نیز اعمال تحریم‌های امریکا و محدودیت‌های اقتصادی ناشی از آن بارها و بارها اعلام شده بود اما تصمیم‌گیری برای اجرای آن نزدیک دو سال به‌درازا کشید. علت این تعلل کم‌وبیش روشن است، نارضایتی گسترده‌ی توده‌های مردم و به‌ویژه فرودستان ایرانی و احتمال بروز شورش‌ها و اعتراضاتی همانند دی‌ماه سال 1396. اما سرانجام در تاریخ 24 آبان‌ماه، قیمت بنزین افزایش یافت. در نخستین روز بعد از افزایش قیمت‌ها به‌‍رغم تعطیلی جمعه شاهد اعتراضاتی با ابعاد متنوع در شماری از شهرهای ایران بودیم؛ اعتراضاتی که در روز شنبه ابعاد بسیار گسترده‌تری به خود گرفت و به‌سرعت سرتاسر ایران را فراگرفت…

Read more

فریدون ابراهیمی چهره ای ماندگار در تاریخ آذربایجان

فریدون ابراهیمی چهره ای ماندگار در تاریخ آذربایجان

فریدون ابراهیمی با تشکیل حکومت ملی در آذربایجان به رهبری زنده یاد « پیشه وری »به دادستانی کل آذربایجان انتخاب شد و در مدت کوتاهی با پشتیبانی مردمی، امنیت جانی و مالی مردم را تامین و برقرار کرد....

فریدون ابراهیمی چهره ای ماندگار در تاریخ آذربایجان

فریدون ابراهیمی یکی از چهره های برجسته و پیشگام در تاریخ سیاسی و مبارزات مردمی آذربایجان برای دستیابی به آزادی است که با گذشت زمان عملکرد و باور به آزادی و حق تعیین سرنوشت ایشان همراه با دادگری و عدالت محوری

نمایان تر می شود و از سوی پژوهشگران مورد ارزیابی مجدد قرار می گیرد. سال های طولانی حاکمیت استبداد و ارتجاع مانع از آن شده بود تا حقیقت و واقعیت جنبش آزادی خواهانه مردم آذربایجان در 21 آذر و حکومت ملی « فرقه دمکرات آذربایجان » و شخصیت های شرکت کننده در آن که پیآمد خیزش مردمی در منطقه بود روشن شود. بدون شک یکی از شخصیت های مهم و برجسته جنبش آذربایجان، فریدون ابراهیمی جوانی پر شور، باورمند به آزادی با قلمی توانا و گزنده بود که آرامش استبداد را بر هم می زد و خشم ارتجاع داخلی و حامیان خارجی آنان را بر می انگیخت…

Read more

«آذربایجان صحبت می کند...»

«آذربایجان صحبت می کند...»

 و یا «چند ورق درخشان از تاریخ پرافتخار ما»

 نوشته زنده یاد «فریدون ابراهیمی»

مقدمه

«ای آذربايجان لايموت! سرت را بلند دار

   و زنده و پايدار باش!...»

                             « شيخ محمد خيابانی »

     خیال نداشتم  در باره نوشته های فاقد اساس علمی و سر تا پا افتراهای ننگین پاره ای از روز نامه های مرکز و عده ای از نویسندگانی که کوس رسوائیشان بر سر هر کوی و برزن نواخته شده و گذشته تیره و نالایقشان بر همه روشن است، چیزی بنویسم. اینان در گردابی از موهومات غوطه ورند و سرتاسر محیط فکرشان را دیواری از جهل و تعصب فرا گرفته که آن هارا از درک و مشاهده حقایق و واقعیات باز می دارد. سم سیاست های استعماری چنان در عروق آن ها مؤثر افتاده که آن هارا از تشخیص راه حقیقی نجات و آزادی باز می دارد.

      با هر پست مقداری از این اوراق سیاه که هدف و منظوری غیر از تحریک و اغوای افکار عامه و کمک به ادامه و توسعه سیاستهای شوم استعماری ندارند، به ما می رسد. محتویات غرض آلود این ورق پاره ها و …

Read more

نگاهی کوتاه به روند تکامل ادبیات ترکمن

نگاهی کوتاه به روند تکامل ادبیات ترکمن

ترجمه و گردآورنده: رحیم کاکایی
بخش نخست

آثار ادبی سده های پانزده تا بیست و یک به زبان ترکمنی

زبان ترکمنی بعنوان زبان قبایل اوغوز منطقه دریای آرال که در سده های هشتم تا نوزدهم میلادی سکنی گزیده بودند بوجود آمد. این زبان در فرایند تکاملی خود برخی ویژگیهای گروه زبان«قبچاق» را پیدا کرد، یعنی به زبان ترکی ترکیه و ازبکی نزدیک شد. علاوه بر این زبان ترکمنی بطور سنتی حاوی شمار قابل توجهی واژه های فارسی و عربی بود که در دوران شوروی به جایگزین کردن آنها با کلمات و اصطلاحات ترکمنی آغاز کردند، اما پس از اعلام استقلال ترکمنستان این فرایند متوقف شد. امروزه پنچ میلیون نفر به زبان ترکمنی در جمهوری ترکمنستان جایی که زبان دولتی آن است صحبت می کنند. ترکمنهای ایران در کناره های شرقی دریای خزر و بخشهایی از خراسان حدود دو میلیون نفر و در افغانستان بر اساس تایید حکومت حامد کرزای نفوس ترکمنها بیشتر از 2 تا 3 میلیون نفر و در عراق بنا به مدعیان ترکمن عراق جمعیت ترکمن را بین دو ونیم تا سه میلیون برآورد می کنند، یعنی 9 درصد جمعیت کشور عراق و بقیه ترکمنها در ازبکستان، ترکیه، تاجیکستان، قزاقستان و ناحیه استاورپول روسیه بسر می برند. زبان ترکمنی حدود 30 گویش و لهجه دارد که متناسب با اقوام مختلف ترکمن است. در انطباق با دوره سده های پانزده و شانزده میتوان تنها از عناصر ترکمنی در ادبیات به زبان چغتایی سخن بمیان آورد و نفوذ و تاثیر زبان چغتایی دیرتر بصورت قابل توجهی باقی ماند. نخستین تجربه استفاده از زبان ترکمنی در ادبیات به سده های پانزده و شانزده میلادی ب…

Read more

20 blog posts